Sprzedaż nieruchomości w postępowaniu upadłościowym powoduje wygaśnięcie praw oraz praw i roszczeń osobistych ujawnionych poprzez wpis do księgi wieczystej. Skutek ten powstaje z chwilą zawarcia umowy sprzedaży, zaś podstawą do wykreślenia praw, które wygasły, jest prawomocny plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości obciążonej.
Na podstawie tego samego przepisu wygasają także obciążenia rzeczy ruchomych lub praw zastawem rejestrowym.
Ustawa nie wskazuje jednak odmiennie w tym przypadku ani podstawy, ani trybu wykreślenia zastawu z rejestru zastawów.
Sprzedaż egzekucyjna
Sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej - przy czym należy pamiętać, że przepis ten w oczywisty sposób dotyczy wyłącznie mienia upadłego objętego masą upadłości.
Odmiennie jednak została uregulowana kwestia wykreślenia hipoteki wpisanej w księdze wieczystej nieruchomości i zastawu rejestrowego ujawnionego w rejestrze zastawów.
Wykreślenie zabezpieczenia
Hipoteka podlega wykreśleniu z księgi wieczystej na podstawie prawomocnego planu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości obciążonej, zaś zastaw rejestrowy można wykreślić z rejestru zastawów na wniosek nabywcy rzeczy lub prawa obciążonego zastawem rejestrowym niezwłocznie po sprzedaży rzeczy lub prawa.
Do wykreślenia zastawu z rejestru zastawów nie jest konieczna prawomocność odrębnego planu podziału sumy uzyskanej ze zbycia rzeczy obciążonej, który w takim przypadku syndyk także musi sporządzić ani nawet jego złożenie w sądzie.
Trzeba zatem wskazać, iż w świetle obowiązujących przepisów istnieje całkiem realne ryzyko, iż na skutek sprzedaży przedmiotu zastawu rejestrowego w postępowaniu upadłościowym wierzyciel zabezpieczenie utraci, potem zaś może nie uzyskać w ogóle zaspokojenia. Taki przypadek może się zdarzyć wtedy, gdy po sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia, a przed sporządzeniem bądź przed realizacją odrębnego planu podziału środków z jego zbycia sąd postanowi np. o oddaleniu bądź odrzuceniu wniosku o ogłoszenie upadłości w wyniku postępowania zażaleniowego i uchyleniu postępowania upadłościowego albo jego umorzeniu.
MirosŁaw A. Kamiński
gp@infor.pl