Zastępcami przewodniczącego zostali Stanisław Rymar, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej i adwokat z Wrocławia Andrzej Grabiński, dotychczasowy sędzia TS. Prezesem Trybunału pozostaje z mocy ustawy pierwszy prezes Sądu Najwyższego Lech Gardocki.

W skład TS mogą być wybrani niekarani sądownie obywatele polscy, niezatrudnieni w organach administracji rządowej. Zastępcy i co najmniej połowa członków Trybunału powinni mieć kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego. Funkcja sędziego Trybunału Stanu jest pełniona nieodpłatnie, z tym że zachowane jest prawo do diet. Trybunał jest wybierany na okres kadencji Sejmu.

Przed Trybunałem Stanu można postawić tylko najwyższych funkcjonariuszy państwowych za naruszenie konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie ich urzędowania. I tak odpowiedzialność konstytucyjną ponoszą: prezydent, premier i ministrowie, prezes NBP, prezes NIK, członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, osoby, którym premier powierzył kierowanie ministerstwem, naczelny dowódca sił zbrojnych, posłowie i senatorowie.

Trybunał Stanu może orzekać kary: utratę czynnego i biernego prawa wyborczego, zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk, utratę wszystkich lub niektórych orderów, odznaczeń i tytułów honorowych, może również wymierzać kary przewidziane w ustawach karnych.

Profesor Bogusław Banaszak z Wydziału Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego podkreśla, że Trybunał Konstytucyjny zajmuje się prawem, a Trybunał Stanu - ludźmi.

Wybrani sędziowie Trybunału Stanu to: mec. Lech Adamczyk, obecny zastępca przewodniczącego TS - Kazimierz Barczyk, adwokat Anna Bogucka-Skowrońska, obecny wiceminister sprawiedliwości Andrzej Duda, prof. Ewa Gruza, Dariusz Kijowski - doktor habilitowany nauk prawnych z Białegostoku, były wiceminister sprawiedliwości Sylweriusz Królak, prof. Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa, mec. Janusz Margasiński, sędzia Józef Medyk, mec. Roman Nowosielski, Krystyna Pawłowicz z UW, profesor Jan Szwarc, sędzia Krzysztof Śmieja, sędzia Jarema Trzebiński i mec. Andrzej Wosiński.

KATARZYNA ŻACZKIEWICZ

katarzyna.zaczkiewicz@infor.pl

Podstawa prawna

■ Ustawa z 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 925).