Trybunał Konstytucyjny, orzekając w pełnym składzie, stwierdził niezgodność z konstytucją przepisu regulującego pozycję asesora sądowego w systemie wymiaru sprawiedliwości. Przepis, który badał TK, przewiduje uprawnienia Ministra Sprawiedliwości do powierzenia asesorowi sądowemu pełnienia czynności sędziowskich.
Konieczna gwarancja niezależności...
Zastrzeżenia co do konstytucyjności dotyczyły możliwości powierzenia czynności orzekania asesorom jako podmiotom ustrojowo nieodpowiadającym wymaganiom stawianym sędziom i nieposiadającym stosownych gwarancji niezależności.
Trybunał Konstytucyjny, rozwijając i uzupełniając dotychczasową linię orzeczniczą, stwierdził, że konstytucyjne prawo do sądu obejmuje nie tylko prawo do uruchomienia postępowania sądowego, prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, zgodnie z zasadami sprawiedliwości, jawności i dwuinstancyjności oraz prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia, ale także prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy.
...i kontrola Krajowej Rady Sądownictwa
Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że procedura powierzania asesorom pełnienia czynności sędziowskich nie podlega żadnej kontroli ze strony Krajowej Rady Sądownictwa. Eliminacja udziału KRS w procedurze powierzania asesorowi czynności sędziowskich stanowi więc istotny wyłom w konstytucyjnym modelu powierzania władzy sędziowskiej.
Zdaniem Trybunału ważnym argumentem przemawiającym za niezgodnością z konstytucją powierzenia asesorowi wykonywania czynności sędziowskich jest dopuszczalność jego odwołania.
Trybunał uznał jednak, że natychmiastowe wejście w życie wyroku byłoby niekorzystne, i odroczył je na maksymalny okres czasu, czyli 18 miesięcy.
- Raptowne odsunięcie asesorów od orzekania mogłoby sparaliżować wymiar sprawiedliwości, co godziłoby w pryncypia konstytucyjne - mówiła, uzasadniając wyrok prof. Ewa Łętowska, sprawozdawca w sprawie.
TK wskazał w swoim wyroku także, że czynności dokonane przez asesorów sądowych w ramach dotychczas obowiązujących przepisów nie będą mogły być podważane.
Sygn. akt SK 7/06
KATARZYNA RYCHTER
katarzyna.rychter@infor.pl