Rzecznicy generalni przygotowują opinie na temat spraw rozpatrywanych przez ETS. I mimo że nie są one wiążące dla sędziów Trybunału, mają duży wpływ na wyroki wydawane przez najwyższy sąd unijny.
Dwie kategorie
W ETS są dwie kategorie rzeczników generalnych - rotacyjnych i stałych. Obecnie Polska stara się o przyznanie jej stanowiska stałego rzecznika. Rotacyjny rzecznik przysługuje jej z mocy samego traktatu.
- Polska musiałaby jednak jeszcze bardzo długo czekać na przyznanie jej stanowiska rotacyjnego rzecznika generalnego. Obsadzane jest ono bowiem według kolejności alfabetycznej - tłumaczy Tomasz Koncewicz, doktorant Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, specjalista w dziedzinie prawa europejskiego.
Wniosek Polski o przyznanie stanowiska stałego rzecznika generalnego jest uzasadniony przede wszystkim wielkością naszego państwa.
- Polska uważa, że należy odpowiednio dostosować liczbę rzeczników generalnych do charakteru rozszerzonej Unii. Zwiększenie ich liczby powinno uwzględniać liczbę nowych państw członkowskich. W tej sytuacji dobrym rozwiązaniem byłoby utworzenie kilku nowych stanowisk, w tym przeznaczenie jednego z nich dla Polski, jako dużego państwa członkowskiego UE - wyjaśnia Robert Szaniawski, rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Nasze starania uzasadnia również fakt, iż Polska ma bardzo duży dorobek prawny i wkład w europejską kulturę prawną.
- Polska jednak spóźniła się ze swoim wnioskiem. Myślę, że można było go złożyć już w 2001 roku - twierdzi doktor Tomasz Koncewicz.
Rzecznik jest ważny
Rzecznicy generalni wspomagają pracę sędziów oraz sporządzają w sposób bezstronny umotywowane opinie na temat spraw rozpatrywanych przez Trybunał. Rzecznik analizuje daną sprawę i sugeruje rozwiązanie. Sędziowie nie są związani tymi opiniami. Na co wskazuje praktyka, przychylają się do stanowiska zajętego wcześniej przez rzecznika generalnego.
- Trudno ocenić realny wpływ opinii rzecznika na ostateczny kształt rozstrzygnięcia ETS, ponieważ obrady składów sędziowskich są tajne, a dotychczas istniała praktyka nieprzywoływania opinii rzecznika w sentencji wyroku. Sędziowie ETS przyznają, że opinia rzecznika stanowi bardzo istotną pomoc - podsumowuje Robert Szaniawski.
OBOWIĄZKOWE OPINIE
Od 2003 roku rzecznicy generalni muszą wydać opinię w sprawie, gdy Trybunał uzna, że dana skarga dotyczy nowego zagadnienia prawnego. Trybunał nie ma również obowiązku zastosowania się do opinii rzecznika generalnego.
KOMPETENCJE RZECZNIKA GENERALNEGO
  • sporządzanie sprawozdania, na podstawie którego ETS decyduje o tym, czy sprawa wymaga dochodzenia i jaki skład Trybunału ma ją rozpatrywać
  • udział podczas rozprawy
  • sporządzanie opinii na temat spraw rozpatrywanych przez Trybunał
MAŁGORZATA KRYSZKIEWICZ
malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl