Sąd Najwyższy w sprawie Asima S. rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w Warszawie: czy termin roku jako maksymalny czas pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub areszcie w celu wykonania decyzji o wydaleniu oznacza nieprzerwany okres jego pobytu w takim ośrodku, czy też obejmuje również łączny czas pobytu cudzoziemca w różnych okresach. SN uznał, iż taki pobyt na podstawie jednej decyzji wojewody nie może trwać łącznie dłużej niż rok. Zdaniem SN przeciwny pogląd prowadziłby do oczywistych nadużyć, gdyż pozwalałby na liczenie rocznego okresu na nowo po każdej przerwie w izolacji cudzoziemca.
Przedłużany pobyt
Asim S. został zatrzymany przez Straż Graniczną 11 stycznia 2006 r. i osadzony w areszcie celem wydalenia. 8 lipca 2006 r. Asim S. został zwolniony. Ponownie zatrzymano go 13 grudnia 2006 r., podczas kontroli legalności pobytu. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawa przedłużył wobec Asima S. okres jego pobytu w areszcie na dalszych 90 dni. Postanowienie to zaskarżył cudzoziemiec, domagając się uchylenia tego środka. Argumentował, że przebywa w areszcie już rok i osiem miesięcy. SN uznał zażalenie za uzasadnione. Wskazał, że okres pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub w areszcie w celu wydalenia łącznie nie może przekroczyć roku (art. 106 ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694 ze zm.). Gdy cudzoziemiec w wykonaniu tej samej decyzji o wydaleniu pozbawiony jest wolności więcej niż raz, okresy jego zatrzymania podlegają sumowaniu. Jak podkreślił SN odmienna interpretacja art. 106 pozwalałaby na ponowne liczenie rocznego okresu od początku po każdym zatrzymaniu. Wyłączałoby to gwarancyjną funkcję, jaką ten przepis pełni.
SN ustalił, że od miesięcy Asmin S. przebywa w areszcie w celu wydalenia bez podstawy prawnej. Jego zdaniem Sąd Rejonowy mógł przedłużyć czas jego pobytu w areszcie w celu wydalenia jedynie do 16 czerwca 2007 r. W tym dniu łączny okres jego zatrzymania dla wykonania decyzji wojewody osiągnął rok.
Sąd nakazał zwolnienie
Zdaniem SN - w tej sytuacji zachodzi potrzeba zastosowania art. 253 par. 1 kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z tym przepisem środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których został on zastosowany, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę. W konsekwencji SN uchylił przedłużony wobec Asima S. środek w postaci pobytu w areszcie w celu wydalenia i nakazał natychmiastowe zwolnienie cudzoziemca z aresztu.
Postanowienie SN z 27 września 2007 r., sygn. akt I KZP 36/07
PIOTR TROCHA
piotr.trocha@infor.pl