ORZECZENIE

Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do Izby Cywilnej SN o odpowiedź na pytanie, czy określenie zawarte w art. 70 ust. 2 pkt 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nadawanie utworu w telewizji lub poprzez inne środki publicznego udostępniania utworu obejmuje także reemisję utworu poprzez operatorów sieci kablowych.

W uzasadnieniu pytania zwrócił uwagę, że choć art. 70 ust. 2 prawa autorskiego stracił moc prawną 6 czerwca 2007 r. w wyniku orzeczenia TK z 24 maja 2006 r., to wątpliwości pozostały, bo określenie to bez zmian zostało wprowadzone w wyniku nowelizacji z 7 września 2007 r. do art. 70 ust. 21 pkt 3 prawa autorskiego. Należy je więc rozstrzygnąć ze względu na toczące się lub mogące się toczyć w przyszłości spory sądowe dotyczące wynagrodzenia za eksploatację utworu w okresie obowiązywania przepisu. Rzecznik podkreślił, że jedną z naczelnych zasad prawa autorskiego jest wyłączne prawo twórcy korzystania z niego i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji łącznie z pobieraniem wynagrodzenia za korzystanie z niego. Odejście od tego możliwe jest wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi, a takim jest art. 70 ustawy. W ust. 2 powiedziano, że określone podmioty mają prawo do stosownego wynagrodzenia za korzystanie z utworów na wskazanych w nim polach eksploatacji, w tym z tytułu nadawania utworu w telewizji lub przez inne środki publicznego udostępniania utworów. I właśnie to określenie, wprowadzone nowelizacją prawa autorskiego z 9 czerwca 2000 r., budzi wiele wątpliwości. Zarysowały się dwa poglądy. Jeden mówi, że twórca ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z jego utworu na wszystkich polach eksploatacji, w tym reemisji. Drugi, że za reemisję wynagrodzenie się nie należy.

Rozbieżne było także orzecznictwo SN. I tak w wyroku z 23 stycznia 2004 r. (III CK 282/02) uznano, że w takim wypadku twórca ma prawo do wynagrodzenia. Pogląd ten potwierdzono w wyroku z 14 marca 2006 r. (III CSK 143/05). SN uznał, że art. 70 należy interpretować rozszerzająco.

W odpowiedzi skład 7 sędziów SN podjął 25 listopada następującą uchwałę: Pojęcie nadawanie utworu w telewizji lub poprzez inne środki publicznego udostępniania utworu, użyte w art. 70 pkt 2 ust. 3 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631) nie obejmowało reemisji utworu przez operatorów sieci kablowych.

Sygn. akt III CZP 57/08

DZISIAJ JEST TAK

Współtwórcy utworu audiowizualnego oraz artyści i wykonawcy są uprawnieni do stosownego wynagrodzenia z tytułu nadawania utworu w telewizji lub przez inne środki publicznego udostępniania utworów (art. 70 ust. 21 pkt 3).