statystyki

Przedsiębiorca nie zastrzeże jednostronnie prawa odstąpienia od umowy

autor: Leszek Jaworski19.07.2016, 09:59; Aktualizacja: 19.07.2016, 10:57
dokument, prawo, umowa, podpis, biznes

W razie braku w umowie wskazanego przez czytelnika postanowienia zastosowanie znajdowałyby przepisy o odpowiedzialności przedsiębiorcy z tytułu terminowego wykonania zobowiązania, wraz z uprawnieniem przewidzianym w art. 491 par. 1 kodeksu cywilnego, tj. możliwością odstąpienia od umowyźródło: ShutterStock

Prowadzę działalność gospodarczą, sprzedaję m.in. okna, nierzadko na konkretny wymiar na zamówienie klientów. Ponieważ zdarza się, że fabryka, z którą współpracuję, opóźnia się z dostawami, nie zawsze jestem w stanie dostarczyć klientom na czas zamówiony towar. Dlatego we wzorze umowy przedwstępnej z konsumentem zawarłem postanowienie, że czas realizacji zamówienia może ulec zmianie z przyczyn niezależnych od sprzedawcy. Zarzucono mi, że ten zapis rażąco narusza interesy konsumentów. Czy to prawda?

Reklama


EKSPERT RADZI

Tak. Zapis ten może być uznany za rażąco naruszający interesy konsumentów, a przez to za niedozwolony. Możliwość zmiany (wydłużenia) terminu realizacji umowy, przewidziana w ww. postanowieniu, prowadzi do wydłużenia tego procesu. Tymczasem w razie jakiejkolwiek zmiany istotnych warunków umowy (np. terminu wykonania zamówienia) przedsiębiorca powinien brać pod uwagę nie tylko własny interes, lecz również interes swoich klientów. W przytoczonym zapisie czytelnik przyznaje sobie prawo do wydłużania terminu realizacji zamówienia, nie przyznając w takiej sytuacji konsumentowi możliwości odstąpienia od umowy. Stanowi to przejaw wykorzystania przez przedsiębiorcę swojej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej poprzez rozłożenie praw i obowiązków w sposób nierównomierny.

Za kryterium istotne dla oceny, czy dane postanowienie wzorca ma charakter niedozwolony, należy uznać porównanie hipotetycznych skutków jego stosowania z sytuacją prawną (prawami i obowiązkami) konsumenta, która istniałaby w razie braku tej klauzuli (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 marca 2007 r., sygn. akt III SK 21/06). Jeżeli przepisy ogólne stawiają konsumenta w lepszej sytuacji niż postanowienia proponowanej umowy – to w zasadzie zapisy te należy uznać za niedozwolone. Odstępstwo od tej reguły jest możliwe tylko wówczas, gdy zmiana jest uzasadniona specyfiką wzajemnych świadczeń lub jest kompensowana innymi postanowieniami wzorca.

W razie braku w umowie wskazanego przez czytelnika postanowienia zastosowanie znajdowałyby przepisy o odpowiedzialności przedsiębiorcy z tytułu terminowego wykonania zobowiązania, wraz z uprawnieniem przewidzianym w art. 491 par. 1 kodeksu cywilnego, tj. możliwością odstąpienia od umowy. Tymczasem wskazany zapis nie przewiduje, by klient również miał możliwość takiego odstąpienia, w przypadku gdy sprzedawca zwleka z wykonaniem zobowiązania. Ponadto przedsiębiorca, stosując zwroty nieprecyzyjne i niedookreślone (tj. z przyczyn niezależnych od sprzedawcy), zastrzega sobie prawo do przekładania ostatecznego terminu realizacji zamówienia. Wskutek tego uzależnia on ciążącą na nim odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy także od czynników zależnych wyłącznie od jego woli oraz ogranicza uprawnienia przysługujące konsumentom dochodzącym ochrony w ramach odpowiedzialności przedsiębiorcy z tytułu nieterminowego spełnienia świadczenia.

Warto też wskazać, że proponowany przez czytelnika zapis należy uznać za klauzulę niedozwoloną (abuzywną) w rozumieniu art. 3853 pkt 2 k.c. Podobny pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Warszawie z 12 kwietnia 2016 r. (sygn. akt VI ACa 412/15). Zgodnie z art. 3853 pkt 2 k.c. w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. 


Pozostało jeszcze 18% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam już kod SMS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama