Osoby, które odziedziczyły mieszkanie albo dom, są zwykle zainteresowane szybkim stwierdzeniem nabycia spadku oraz przeprowadzeniem działu spadku. Stwierdzenie nabycia spadku mogą uzyskać w sądzie lub u notariusza.

Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego. Nie może jedynie poświadczyć dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych. Zanim jednak sporządzi go, musi spisać protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi. Zamieści w nim m.in. oświadczenia o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia, dziedziczyłyby razem z nim, oraz o innych znanych testamentach spadkodawcy i o ich braku.

Zamieszcza też oświadczenie, że w odniesieniu do spadku nie zostało wcześniej wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku oraz nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia.

Spadkobiercy powinni dostarczyć do notariusza dokumenty: odpis aktu zgonu spadkodawcy, odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców ustawowych oraz inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw do spadku.

Ważne!

Zarejestrowany przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia ma takie same skutki prawne, jak postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku

Przy dziedziczeniu ustawowym składa się u notariusza testament. Jeżeli wcześniej nie nastąpiło jego otwarcie i ogłoszenie, to robi to notariusz.

Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia i wskazuje w nim spadkobierców, którzy otrzymują spadek, tytuł powołania do spadku i wysokość w nim udziałów oraz określeniem pokrewieństwa między spadkodawcą i spadkobiercami. Przy dziedziczeniu testamentowym notariusz określa formę testamentu.

Poświadczenie dziedziczenia notariusz powinien zrobić dopiero po upływie 6 miesięcy od otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy). Wcześniej może nastąpić tylko wówczas, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożą oświadczenia o tym, że przyjęli albo odrzucili spadek.

Akt poświadczenia dziedziczenia może zostać uchylony przez sąd wówczas, gdy co do tego samego spadku już wcześniej zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Gdyby zaś zostały zarejestrowane dwa lub więcej poświadczenia dziedziczenia, to wówczas sąd uchyli wszystkie i sam wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd bada wówczas z urzędu, kto jest spadkobiercą i stwierdza nabycie spadku przez spadkobierców, którymi mogą być nawet inne osoby niż wskazane przez uczestników postępowania.