Kompensata państwowa jest świadczeniem wyrównującym straty materialne ofiary przestępstwa, które w żaden inny sposób nie mogą zostać pokryte. Jej wysokość nie może przekroczyć 12 tys. zł. Według projektu nowelizacji autorstwa PiS kwestia kompensat miałaby być rozstrzygana na drodze administracyjnej.

Projekt nowelizacji dotyczy także spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, które rozpoznawane są obecnie przez sądy okręgowe, a miałyby zostać przeniesione do sądów rejonowych.

Jak jednak argumentowali przedstawiciele ministerstwa sprawiedliwości i posłowie PO, proponowane zmiany mają charakter "doraźny i wybiórczy". Grzegorz Karpiński (PO) mówił, iż kwestie kompensat mają charakter spraw cywilnych i nie mogą być rozpatrywane w trybie administracyjnym. Dodał także, iż sądy rejonowe nie są przygotowane na przejęcie spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych.

PiS: proponowane zmiany uprościłyby procedurę w przypadku kompensat i ubezpieczeń społecznych

Według posłów PiS proponowane zmiany uprościłyby procedurę w przypadku kompensat i ubezpieczeń społecznych i przyśpieszyły rozpatrywanie takich spraw.

Według założeń nowelizacji, sprawy dotyczące wypłaty lub zwrotu kompensat miałyby być przeprowadzane w postępowaniu administracyjnym przez prezesa sądu okręgowego, w którego okręgu popełniono przestępstwo. Jeżeli nie będzie możliwie ustalenie miejsca popełnienia przestępstwa, organem właściwym byłby prezes sądu okręgowego, w którego okręgu wszczęto postępowanie przygotowawcze w odniesieniu do danego przestępstwa lub odmówiono jego wszczęcia.

Według projektu, uproszczeniu miałby podlegać również tryb dochodzenia zwrotu wypłaconej kompensaty - jeżeli świadczenie nie zostanie dobrowolnie zwrócone, jego przymusowe ściągnięcie nastąpiłoby w drodze egzekucji administracyjnej. Obecnie odbywa się to na drodze sądowej oraz egzekucji komorniczej.