Sąd dokonuje wpisu jedynie na wniosek i w granicach zakreślonych we wniosku. Dlatego nie może z urzędu wyjść poza granice żądania i wpisać jako właściciela inną osobę niż wskazana, nawet gdy stwierdzi, że jest ona właścicielem.

– Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie jego treść i formę, a także dołączone do niego dokumenty oraz treść księgi wieczystej. Natomiast nie może przy tym uwzględniać żadnych dodatkowych okoliczności, które nie wynikają z dołączonych dokumentów – tłumaczy adwokat Ludwik Woźniak z kancelarii Woźniak wspólnicy i partnerzy.

Natomiast sąd nie musi wzywać wnioskodawcy, aby przedstawił postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku, gdy oddala wniosek o wpisanie do księgi wieczystej zgłoszenia praw spadkowych do nieruchomości. Ma prawo orzec w ten sposób wówczas, gdy postępowanie o stwierdzenie praw do spadku nie zostało wszczęte, a odłożenie wniosku aż do czasu przeprowadzenia go stanowiłoby przeszkodę do dalszych wpisów i utrudniałoby uprawnionym korzystanie ze swoich praw.

Gdy księga prowadzona jest w systemie informatycznym, to z urzędu bada zgodność danych wskazanych we wniosku z danymi, które wynikają z systemów prowadzących ewidencję powszechnych numerów identyfikacyjnych.

Dodatkową procedurę stosuje się, rozpoznając wniosek o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym. Sąd wówczas dodatkowo z urzędu sprawdza dane wskazane we wniosku i ujawnionego w księdze wieczystej oznaczenia nieruchomości z danymi katastru nieruchomości. Gdy dopatrzy się niezgodności danych, to wówczas fakt ten będzie stanowił przeszkodę do dokonania wpisu.

W księgach prowadzonych w systemie informatycznym wpis, który podpisali sędzia i referendarz sądowy, zostanie uznany za dokonany dopiero wówczas, gdy będzie zapisany w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych.

Sąd w postępowaniu o wpis prawa własności nieruchomości nie ustala, że małżonkowi osoby wpisanej jako właściciel przysługuje też prawo własności do niej, ponieważ jest ona objęta wspólnością majątkową.

PRZYKŁAD

Sąd może odmówić wpisu, gdy istnieje przeszkoda do jego dokonania

Sąd może odmówić wpisu w księdze wieczystej i oddala wniosek o wpis. Robi to wówczas, gdy istnieją przeszkody do dokonania wpisu lub nie ma podstaw do wpisu. Sąd może zwrócić wniosek dotknięty brakami formalnymi, np. gdy z dołączonych do niego dokumentów wynika, że doszło do zmiany w prawie własności.

Podstawa prawna

Art. 6261 – 62613 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 z 1964 r., poz. 296 z późn. zm.).