– Do komisji wpłynęło wiele uwag do projektu o bardzo szerokim zakresie. O wszystkich propozycjach będziemy dyskutowali na początku lipca – mówi prof. Andrzej Zoll, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Odciążenie sędziów

Aby ułatwić sędziom pracę, projekt zakłada, że w postępowaniu karnym będą brać udział także referendarze sądowi. Do ich zadań będzie należało wydawanie orzeczeń o charakterze technicznym i porządkowym. To oni zadecydują o wyznaczaniu obrońców i pełnomocników z urzędów. Do ich kompetencji będzie należało nadawanie klauzul wykonalności. Do tej pory udział referendarzy ograniczony był tylko do postępowania cywilnego. Nowelizacja to zmienia.

– Rozwiązanie to należy ocenić pozytywnie. Doprowadzi ono do przyspieszenia postępowań karnych – ocenia zmianę Marek Celej, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie.

Jego zdaniem powinno się dążyć do sytuacji, w której we wszystkich postępowaniach sędziowie zostaną odciążeni od zadań nie polegających na wymierzaniu sprawiedliwości.

Z nowych kompetencji cieszą się także referendarze.

– Większość propozycji projektu w zakresie kompetencji referendarzy sądowych to dobry pomysł – mówi Michał Pałka z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Referendarzy Sądowych. Zaznacza jednak, że projekt w tym zakresie jest zbyt asekuracyjny.

– Trzeba się zastanowić, czy nie należy powierzyć referendarzom jeszcze innych decyzji w procesie karnym – wskazuje Michał Pałka.

Stowarzyszenie postuluje m.in., aby referendarze rozstrzygali w postępowaniu karnym wszystkie kwestie związane z kosztami procesowymi.

– Projekt powierza referendarzowi tylko te postanowienia, które nie rozstrzygają ostatecznie, kto ma ponosić koszty – wskazuje Michał Pałka.

Tymczasem zdaniem Stowarzyszenia należałoby poszerzyć kompetencje referendarzy o wydawanie postanowień o zwolnieniu oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego od kosztów sądowych.

Zmianie ulegną również zasady prowadzenia postępowania. Przede wszystkim prokurator będzie mógł cofnąć wniesiony do sądu akt oskarżenia. Taka decyzja śledczego będzie wiązała sąd. W konsekwencji wyda on postanowienie o umorzeniu postępowania. Dzisiaj odstąpienie od oskarżenia nie wiąże sądu, który musi kontynuować postępowanie, zaś ostateczny werdykt wydaje po przeprowadzeniu kompleksowego postępowania dowodowego.