Już wkrótce małżonkowie, którzy są obywatelami różnych państw, sami będą mogli wybrać prawo właściwe dla ich wspólnego majątku w razie śmierci lub rozwodu. Jasne będzie, według jakiego prawa i w jakim sądzie będą rozstrzygane sprawy majątkowe w przypadku przeprowadzki małżonków do innego państwa członkowskiego, losów majątku ulokowanego za granicą w razie rozwodu, separacji czy śmierci małżonka.

W razie rozwodu

Takiej zmiany chce Komisja Europejską, która rozpoczęła pracę nad przepisami dwóch rozporządzeń: o małżeńskim ustroju majątkowym oraz o stosunkach majątkowych związków partnerskich. Nowe regulacje mają ułatwić życie 16 mln międzynarodowych par w Europie.

– Ponieważ coraz więcej obywateli wchodzi w związki małżeńskie lub też tworzy związki partnerskie za granicą, potrzebujemy klarownych zasad określających podział ich wspólnego majątku w przypadku śmierci lub rozwodu – uważa wiceprzewodnicząca Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości.

Według niej śmierć współmałżonka lub rozwód jest dla każdego wstrząsającym przeżyciem. Dlatego obywateli nie należy dodatkowo obciążać skomplikowanymi postępowaniami administracyjnymi lub prawnymi, które są ponadto czasochłonne i kosztowne.

Dziś wiele międzynarodowych par ma ulokowany swój majątek w więcej niż jednym państwie. W przypadku podziału majątku na skutek rozwodu, separacji lub też śmierci jednego z małżonków nie jest jasne, który sąd jest właściwy i które prawo należy stosować. Przepisy obowiązujące w państwach UE bardzo się różnią. Na tym tle dochodzi do sporów. Zdarza się, że równolegle toczą się spory w różnych państwach, a małżonkowie prześcigają się we wzajemnym zakładaniu sobie spraw.

Nowe rozporządzenia pomogą rozstrzygnąć, co stanie się z np. z domem czy rachunkiem bankowym małżonków po rozwodzie lub w razie śmierci. Wiadomo będzie, jakie regulacje należy stosować w przypadku małżonków posiadających to samo obywatelstwo, których majątek lub rachunek bankowy znajduje się za granicą. Majątek zarejestrowanych związków partnerskich będzie podlegał co do zasady prawodawstwu państwa, w którym zarejestrowano taki związek.

Uznanie wyroków

Usprawniona zostanie procedura uznawania wyroków sądów, decyzji i aktów notarialnych w całej UE. Obywatele UE będą mieli możliwość łączenia kilku procedur prawnych w ramach jednego postępowania sądowego, np. połączenia przed tym samym sądem sprawy rozwodowej lub o separację z postępowaniem dotyczącym kwestii majątkowych.

Nowe rozporządzenia nie wprowadzą zmian w treści przepisów krajowych o małżeństwach lub zarejestrowanych związków partnerskich.