Oprócz egzekucji sądowej, w ramach której od dłużnika wierzytelności ściąga komornik, może być też prowadzona egzekucja administracyjna. Taką egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym prowadzi wojewoda. Chodzi tutaj o grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej lub nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, oraz przymus bezpośredni. Egzekucję mogą prowadzić organy jednostek samorządu terytorialnego, kierownicy wojewódzkiej oraz powiatowej służby, inspekcji i straży.

Natomiast należności pieniężne egzekwuje naczelnik urzędu skarbowego. Oprócz niego organem egzekucyjnym jest również dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który ściąga należności z wynagrodzenia za pracę, świadczeń z ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych. W ten sposób dochodzi wierzytelności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, należności pochodnych od nich, a także nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych, które zostały wypłacone przez ZUS, a nie mogą zostać potrącone z bieżących świadczeń. Organem egzekucyjnym jest dyrektor izby celnej, który wprawdzie egzekwuje należności pieniężne, ale nie może prowadzić egzekucji z nieruchomości.

Przy tak wielu organach mogących prowadzić egzekucję problemy zaczynają się wówczas, gdy nastąpi zbieg sądowej i administracyjnej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego. Organ egzekucyjny wstrzymuje wówczas czynności egzekucyjne i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu. Zbieg może nastąpić również wówczas, gdy egzekucję dotyczącą tej samej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzą różne organy egzekucyjne. Wtedy prowadzenie przejmuje naczelnik tego urzędu skarbowego, który pierwszy zastosował środek egzekucyjny.

PRZYKŁAD

Zasady prowadzenia egzekucji przez organ administracyjny

Organ administracyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela. Może tego dokonać na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel pozostaje jednocześnie organem egzekucyjnym, wówczas przystępuje do egzekucji z urzędu. Wszczęcie egzekucji następuje z chwilą dostarczenia osobie zalegającej z płatnościami odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli należność egzekwowana będzie np. od pracodawcy lub banku, momentem rozpoczęcia egzekucji będzie doręczenie takiemu podmiotowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego.

Podstawa prawna

Ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).