Jeżeli akcjonariusze reprezentują co najmniej 5 proc. kapitału zakładowego spółki, są uprawnieni do wystąpienia do zarządu z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia spółki akcyjnej i umieszczenia określonych spraw w porządku obrad tego zgromadzenia (art. 400 par. 1 k.s.h.). Nie są jednak uprawnieni do samodzielnego zwołania zgromadzenia.

Zarząd ma obowiązek zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia zgodnie z żądaniem akcjonariuszy mniejszościowych. W szczególności zarząd nie jest uprawniony do oceny zasadności tego wniosku lub też uzależnienia zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia od swojej oceny celowości zwołania takiego zgromadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 września 2008 r., VI SA/WA 958/08).

Jeżeli więc zarząd nie zwoła nadzwyczajnego walnego zgromadzenia zgodnie z żądaniem akcjonariuszy w ciągu dwóch tygodni od jego przedstawienia na piśmie lub w postaci elektronicznej, akcjonariusze mogą wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o upoważnienie ich do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia w zakresie określonym w żądaniu skierowanym do zarządu (art. 400 par. 2 i 3 k.s.h.).

Przesłankami materialnoprawnymi upoważnienia akcjonariuszy do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia są więc: wystąpienie przez akcjonariuszy reprezentujących co najmniej 1/20 kapitału zakładowego z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia do zarządu spółki oraz nieuczynienie przez zarząd zadość temu żądaniu w terminie dwóch tygodni od jego przedstawienia. Sąd rejestrowy, stwierdziwszy spełnienie tych warunków, na wniosek akcjonariuszy może udzielić upoważnienia do zwołania akcjonariuszom występującym z żądaniem, jeżeli uzna to za uzasadnione i celowe (art. 400 par. 3 k.s.h.).

Jednym z elementów ochrony praw akcjonariuszy związanych ze zwołaniem zgromadzenia z upoważnienia sądu rejestrowego jest także wyznaczenie przez ten sąd przewodniczącego tego organu (art. 400 par. 3 zd. 2 k.s.h.). Jego wskazanie gwarantować ma bezstronne przeprowadzenie zgromadzenia.

not. kt