Jako uprawnionego do zwołania zgromadzenia wspólników umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może wskazać również wspólnika lub niektórych wspólników, określając ich indywidualnie (np. podając nazwiska i imiona) lub generalnie, wskazując pewne cechy (np. posiadanie określonej liczby udziałów). Wynika z tego, że wspólnik ma prawo zwołania zgromadzenia wspólników, o ile przyznaje mu je wprost – na podstawie art. 235 par. 3 kodeksu spółek handlowych – umowa spółki z o.o.

Warto również podkreślić, że wspólnicy mają prawo do żądania zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia przez zarząd. Warunki tego żądania zostały wymienione w art. 236 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Zatem gdy są one spełnione, to zarząd powinien uwzględnić takie żądanie i zwołać zgromadzenie. Nie jest dopuszczalne, aby zarząd oceniał złożony wniosek wspólników pod kątem jego celowości albo odmówił zwołania zgromadzenia, odmawiając mu zasadności. Spełniający warunki formalne wniosek wspólników wiąże zatem zarząd. Jeżeli mimo to zarząd nie zwoła zgromadzenia, to wnioskodawcy mogą się zwrócić o upoważnienie do samodzielnego zwołania do sądu rejestrowego. Przewidują to bowiem przepisy art. 237 k.s.h.

Z kodeksu wynika, że wspólnik lub wspólnicy reprezentujący co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego mogą żądać zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia. Umowa spółki może ten próg obniżyć, ale nie może ustanowić surowszych wymogów. Nie ma znaczenia, czy udziały osób żądających zwołania są uprzywilejowane oraz czy zostały w pełni opłacone. Wspólnicy składający żądanie powinni natomiast wykazać, że dysponują wymaganym udziałem w kapitale zakładowym.

Żądanie wspólników powinno być sformułowane na piśmie. Musi również określać sugerowaną datę i porządek obrad zgromadzenia. Adresatem tego żądania jest zarząd, przy czym przyjąć należy, że skutecznie może być ono złożone też na ręce jednego członka zarządu. Tak wynika z art. 205 par. 2 kodeksu spółek handlowych.

dr hab. Katarzyna Bilewska, adwokat, kieruje zespołem sporów korporacyjnych w Kancelarii Salans