W powiecie, w którym nie ma ośrodka adopcyjno-opiekuńczego, jego zadania wykonuje powiatowe centrum pomocy rodzinie lub inny podmiot na zlecenie centrum. Z kolei przygotowanie kandydatów na osoby przysposabiające oraz prowadzenie procedur przysposobienia należy zawsze do wyłącznych kompetencji ośrodka adopcyjno-opiekuńczego.

Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy prowadzi szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oraz kandydatów do prowadzenia placówek rodzinnych. Ośrodki, o których mowa, wydają kandydatowi do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zaświadczenie kwalifikacyjne zawierające potwierdzenie ukończenia szkolenia oraz opinię o spełnieniu przez tę rodzinę warunków do sprawowania opieki nad dziećmi. Z kolej kandydatowi do prowadzenia placówki rodzinnej ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wydaje opinię o posiadaniu odpowiedniego przygotowania do prowadzenia takiej placówki.

Rejestr i kontrola

Nadzór nad jakością działań pracowników ośrodka adopcyjno-opiekuńczego sprawuje dyrektor ośrodka. Publiczne ośrodki adopcyjno-opiekuńcze wykonują swoje zadania nieodpłatnie. Placówki opiekuńczo-wychowawcze, ośrodki adopcyjno-opiekuńcze oraz jednostki specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, w zależności od podmiotu prowadzącego, dzielą się na:

● publiczne – prowadzone przez gminę, powiat lub samorząd województwa;

● niepubliczne – prowadzone przez uprawnione do tego podmioty.

Placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze podlegają obowiązkowi rejestracji. To wojewoda prowadzi rejestr placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz rejestr ośrodków adopcyjno-opiekuńczych. Rejestry są jawne. Wojewoda corocznie, do 30 czerwca, ogłasza rejestry w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Likwidacja po zgodzie

Powiat lub samorząd województwa prowadzący całodobową placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub ośrodek adopcyjno-opiekuńczy nie może ich zlikwidować bez zgody wojewody. Wojewoda wydaje zgodę na likwidację całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej, jeżeli powiat zapewni właściwą opiekę dzieciom z tej placówki w rodzinie zastępczej lub w innej całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej. Wojewoda wydaje zgodę na likwidację ośrodka adopcyjno-opiekuńczego, jeżeli zadania należące do kompetencji ośrodka przejmie inny ośrodek tego typu.