Nieuiszczenie opłaty, jaką z daną czynnością łączy przepis prawa, oznacza niepodjęcie działania przez urzędnika. Nie następuje to automatycznie. W przypadku gdy strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej odpowiedni termin do wniesienia tych należności. Przy czym termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, ale też nie dłuższy niż 14. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności te nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana. Na takie postanowienie organu administracji przysługuje zażalenie.

Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje wyjątki od zasady niepodejmowania czynności w przypadku braku opłaty. Sytuacja taka ma miejsce w trzech przypadkach. Przede wszystkim możliwe jest podjęcie postępowanie, jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony. Ponadto podanie powinno być załatwione mimo braku opłaty, jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity(termin zawity to taki, po upływie którego dana czynność jest nieskuteczna), a także jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.

Koszty stron

Kodeks postępowania administracyjnego określa również zakres kosztów, z których poniesieniem powinna się liczyć strona postępowania administracyjnego. Stronę obciążają te koszty postępowania, które

• wynikły z jej winy,

• zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Możliwość zażądania zaliczki organ administracji publicznej powinien rozważyć zwłaszcza wtedy, gdy w danej sprawie konieczne jest przeprowadzenie przykładowo skomplikowanych ekspertyz czy pracochłonnych badań, jak również w sytuacji, gdy strona postępowania domaga się dodatkowych opinii biegłych. Należy podkreślić, że żądanie zaliczki na poczet kosztów postępowania organ prowadzący postępowanie powinien oceniać stosowanie do okoliczności sprawy.