Podstawowym prawem i obowiązkiem wspólników spółki jawnej jest prowadzenie jej spraw. Każdy z nich, bez uprzedniej uchwały wspólników, jest uprawniony samodzielnie prowadzić sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki. Jeżeli jednak przed załatwieniem takiej sprawy choćby jeden ze wspólników sprzeciwi się jej przeprowadzeniu, wymagana jest uprzednia uchwała wspólników. W sprawach nieprzekraczających zwykłych czynności spółki niezbędna jest zgoda wszystkich wspólników mających prawo prowadzenia spraw spółki. W sprawach wychodzących poza ten zakres wymagana jest dodatkowo zgoda wspólników wyłączonych od prowadzenia spraw spółki. W sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu spółki (narażających ją na poważne straty), wspólnik mający prawo prowadzenia jej spraw może bez uchwały wspólników wykonać czynność nagłą.

Każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych spółki, chyba że umowa spółki ogranicza lub pozbawia go tego prawa. Zarówno prawo prowadzenia spraw spółki, jak i prawo do jej reprezentowania może być odebrane wspólnikowi z ważnych powodów, na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.

Do obowiązków wspólników należy wnoszenie określonych w umowie spółki wkładów. Wkłady wspólników uznawane są za równe, co przekłada się na prawo do równego udziału w zyskach i stratach spółki. Wspólnik może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. Jeżeli jednak wskutek poniesionej przez spółkę straty udział kapitałowy wspólnika został uszczuplony, zysk przeznacza się w pierwszej kolejności na uzupełnienie udziału wspólnika. Wspólnik ma też prawo żądać corocznie wypłacenia odsetek w wysokości 5 proc. od swojego udziału kapitałowego, nawet gdy spółka poniosła stratę.

Za zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie wszyscy wspólnicy całym swoim majątkiem. Ich odpowiedzialność ma subsydiarny charakter, co oznacza, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika dopiero, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.