W celu zwiększenia zaufania społeczeństwa do osób pełniących funkcje publiczne również na samorządowców ustawodawca nałożył obowiązek corocznego składania oświadczeń o posiadanym majątku.

Podmioty zobowiązane

Zgodnie z przepisami regulującymi ustrój samorządowy w Polsce do złożenia takich oświadczeń zobowiązani są radni gminy, powiatu i województwa. Taki sam obowiązek ciąży także na wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta i jego zastępcy), członkach zarządu powiatu i zarządu województwa, sekretarzu (gminy i powiatu), skarbniku (gminy, powiatu i województwa), kierowniku samorządowej jednostki organizacyjnej (gminy, powiatu, województwa), osobie zarządzającej i członku organu zarządzającego samorządową (gminną, powiatową, wojewódzką) osobą prawną, osobie wydającej decyzje administracyjne w imieniu wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa.

Oświadczenie majątkowe dotyczy majątku odrębnego oraz majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. W jego skład wchodzi w zasadzie wszystko, co zostało przez którekolwiek z nich nabyte w czasie trwania małżeństwa, a w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę oraz za inne usługi świadczone osobiście przez którekolwiek z nich, a także dochody z majątku wspólnego i majątków odrębnych (art. 32 k.r.o).

Małżeńską wspólność majątkową można umową, w formie aktu notarialnego, rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć, zarówno w formie intercyzy, jak i w trakcie małżeństwa (art. 47 k.r.o.).

Osoba składająca oświadczenie majątkowe określa w nim przynależność poszczególnych składników majątkowych, dochodów i zobowiązań do majątku odrębnego i majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową.

Termin składania oświadczeń

Radni (gminy, powiatu, województwa) oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta) składają pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od dnia złożenia ślubowania. Kolejne oświadczenia składają: co roku do 30 kwietnia, według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego oraz na dwa miesiące przed upływem kadencji. Do pierwszego oświadczenia powinni dołączyć informację o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia tej jednostki samorządu terytorialnego, w której uzyskali mandat, jeżeli taką działalność prowadzili przed dniem wyboru. Ponadto wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek dołączyć informację o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli taką działalność prowadził przed dniem wyboru.

Zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną, osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta, członek zarządu powiatu, sekretarz powiatu, skarbnik powiatu, kierownik jednostki organizacyjnej powiatu, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego powiatową osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu starosty, członek zarządu województwa, skarbnik województwa, kierownik wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego wojewódzką osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu marszałka województwa – powinni złożyć pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od wyboru lub powołania na stanowisko albo od dnia zatrudnienia. Do pierwszego oświadczenia powinni dołączyć informację o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli prowadzili ją przed dniem wyboru, powołania lub zatrudnienia. Kolejne oświadczenia majątkowe składa się co roku do 30 kwietnia, według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu odwołania ze stanowiska lub rozwiązania umowy o pracę.