Zasady aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych określone są w art. 77–81 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Użytkownik wieczysty ma obowiązek wnosić opłatę z tytułu użytkowania wieczystego wynoszącą od 0,3 proc. do 3 proc. wartości gruntu. Zasadniczą przesłanką do zmiany obowiązującej wysokości opłaty rocznej jest zmiana wartości nieruchomości gruntowej.

W celu określenia trendu zmian cen na rynku nieruchomości prowadzony jest monitoring transakcji. Wyniki takiej analizy wykorzystywane są przy podejmowaniu decyzji o przeprowadzeniu aktualizacji. Podstawę do przeprowadzenia aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów stanowi sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy. Dopiero po jego uzyskaniu kieruje się do użytkowników i współużytkowników wieczystych wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłat rocznych z jednoczesną propozycją nowych wysokości opłat.

Użytkownicy wieczyści narzekają, że lepiej byłoby, gdyby opłaty rosły co roku systematycznie, a nie w tak gwałtowny sposób? Czym samorządy się kierowały, wprowadzając podwyżki?

Wartość rynkową nieruchomości stanowi jej przewidywana cena możliwa do uzyskania na rynku ustalona z uwzględnieniem cen transakcyjnych w oparciu o zawarte umowy zbycia przed datą sporządzenia operatu szacunkowego. Rzeczoznawcy majątkowi, sporządzając operaty szacunkowe pod koniec 2009 roku, siłą rzeczy musieli dla porównania cen oprzeć się na transakcjach przede wszystkim z 2008 roku i wcześniejszych, gdy, jak wiemy, tych transakcji było dużo i osiągano w tym czasie maksymalne ceny. Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat wartości nieruchomości stale rosły. Z moich obserwacji wynika, że w przedziale lat 1993–2008 wartość nieruchomości wzrosła od pięciu do ośmiu razy. Należy zauważyć w tym miejscu, że organy samorządu terytorialnego i Skarb Państwa mają obowiązek ustalać i pobierać opłaty liczone od aktualnej wartości gruntu.

Czym samorządy się kierowały?

Samorządy działają, opierając się na przepisach i zasadach racjonalnej gospodarki. Przeprowadzenie procedury aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego jest kosztowne i wymaga dużego nakładu sił i środków w tym zaangażowania dość dużej liczby pracowników, stąd organy samorządu terytorialnego czy Skarbu Państwa decydują się na przeprowadzenie aktualizacji, gdy następuje zmiana wartości nieruchomości.

Termin na uiszczenie opłat za użytkowanie wieczyste upływa 31 marca? Jaka wygląda egzekucja tych opłat?

Ściągalność opłat z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od sprawności kadr budżetowo-księgowych jednostek samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa. Jeżeli chodzi o ściągalność tych opłat w Warszawie, w szczególności dzielnicy Mokotów, to jest ona na dobrym poziomie. Windykacją zajmuje się prężny sprawny zespół pracowników, którzy na bieżąco pilnują terminów wpłat i reagują niezwłocznie w przypadku powstających zaległości. W przypadku nieuregulowania należności w terminie do użytkownika wieczystego wysyłane jest upomnienie. Jeżeli należność nie wpłynie na konto urzędu, sprawa kierowana jest do radców prawnych, którzy następnie kierują pozew do sądu. Zwykle jednak natychmiastowa reakcja urzędu w przypadku braku wpłaty jest skuteczna i zdecydowana większość dłużników pozytywnie reaguje i dokonuje wpłaty, unikając w ten sposób postępowania sądowego i dodatkowych kosztów.