ROZMOWA

KRZYSZTOF POLAK

Nowelizacja prawa zamówień publicznych wyeliminowała możliwość wniesienia przez firmy protestu. Czy rzeczywiście zmiana ta była niezbędna?

MARCIN MAMIŃSKI*

Rezygnacja z protestu przyczyni się do przyspieszenia procedury przetargowej. Ustawodawca wyeliminował z katalogu środków ochrony prawnej instytucję, która w praktyce była mało skuteczna. Nieefektywność protestu wynikała stąd, że o jego zasadności decydował sam zamawiający, a więc ten sam podmiot, któremu zarzucało się uchybienia. Z drugiej strony nowela przedkłada szybkość postępowania ponad uprawnienie części wykonawców do domagania się kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia przetargu. Wraz z eliminacją protestu nie rozszerzono przypadków dopuszczalności wnoszenia odwołań w przypadku zamówień, których wartość jest mniejsza niż tzw. progi unijne. Skutek jest taki, że wykonawcy przystępujący do takich przetargów pozbawieni zostali jedynego przysługującego im środka odwoławczego, który umożliwiał szybką reakcję na oczywiste uchybienia.

Czy ustawodawca całkowicie wyeliminował procedurę odwołań?

Jeśli od rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie, to jego wniesienie łączy się z koniecznością wniesienia niemałego wpisu. Wartość wpisu może okazać się barierą nie do przejścia i odstraszać wykonawców od dochodzenia praw. Obecnie najmniejsza wartość wpisu od odwołania wynosi 7,5 tys. zł. Bardziej wygórowane są wymagania dotyczące wysokości wpisu w przypadku wniesienia skargi od orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej do sądu powszechnego. Konieczne jest tu wniesienie opłaty w wysokości aż pięciokrotności wpisu od złożonego odwołania. W przypadku skargi na czynności zamawiającego już po otwarciu ofert wpis wynosi 5 proc. wartości zamówienia. Górną granicą jest tu 5 mln zł.

Ostatnie zmiany w prawie zamówień publicznych to prawdziwie broń obosieczna. Z jednej strony ogranicza możliwość wnoszenia nieuzasadnionych protestów mających na celu przedłużenie postępowania. Z drugiej pozbawia części wykonawców narzędzi do kontroli rozstrzygnięć zamawiającego.