ANALIZA

Stacje telewizyjne coraz częściej próbują konkursami SMS-owymi zachęcić widzów do oglądania ich programów. Aby jednak cieszyć się z wygranej, trzeba uważnie zapoznać się z regulaminem konkursu. Niestety zdarza się, że zawiera on niedozwolone postanowienia, które pozwalają organizatorom np. zmienić nagrodę.

Prawo do informacji

Przed wzięciem udziału w konkursie powinniśmy zapoznać się z zasadami gry, które ustalił jego organizator.

- Konsument ma prawo do jasnej, rzetelnej i niewprowadzającej w błąd informacji. Konkursy nie są wyjątkiem i obowiązek przedstawienia o nich informacji ciąży na organizatorach - mówi Małgorzata Cieloch, rzecznik prasowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).

- Z punktu widzenia ochrony konsumenta konieczne jest przedstawienie regulaminu konkursu, zawierającego pełną informację o jego warunkach - dodaje Katarzyna Hendigery, prawnik z Kancelarii Prawnej Grygorowicz-Ziemna Krakowiak Gąsiorowski.

Organizator ma obowiązek udzielić takich informacji odpowiednio wcześniej.

- Regulamin musi zostać uczestnikowi udostępniony w taki sposób, aby mógł on się zapoznać z jego postanowieniami jeszcze przed przystąpieniem do konkursu - wyjaśnia Marcin Błaszczyk, prawnik w Kancelarii Renata Urowska i Wspólnicy.

Natomiast Małgorzata Cieloch tłumaczy, że umieszczenie w siedzibie organizatora, na stronie internetowej lub w materiałach promocyjnych warunków konkursu stanowi wypełnienie prawa do informacji.

Grzechy organizatorów

Niestety, często zdarza się, że regulaminy zawierają zapisy, które naruszają prawa uczestników konkursu.

- Niedopuszczalna jest klauzula o możliwości odwołania konkursu ani zmianie jego istotnych warunków pogarszająca sytuację uczestników, np. na skutek zmniejszenia wartości nagrody, zwiększenia wymagań, skrócenia terminu wykonania prac konkursowych - wylicza Katarzyna Hendigery.

Dlatego też ważne jest, aby regulaminy spełniały pewne warunki.

- Nie mogą naruszać interesów osób biorących udział w grze SMS-owej chociażby poprzez zastrzeganie niczym nieograniczonej możliwości zmiany nagrody czy też odwołania konkursu w dowolny sposób - tłumaczy Andrzej Nentwig, prawnik z Kancelarii WKB Wierciński Kwieciński Baehr.

- Ogłoszenie konkursu, a następnie nieprzyznanie nagrody konkursowej jest na czarnej liście nieuczciwych praktyk rynkowych, wymienionych w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym - przypomina Katarzyna Hendigery.

Zarządcy konkursów w celu osiągnięcia jak największej liczby jego uczestników często rozsyłają informacje o grze.

- Organizacja konkursów SMS-owych podlega również przepisom ustawy o świadczeniach usług drogą elektroniczną, która zakazuje przesyłania niezamówionej informacji handlowej (tzw. spamming), bez wcześniejszej wyraźnej zgody uczestnika - przypomina Katarzyna Hendigery.

Dodaje, że naruszenie tego zakazu stanowi wykroczenie ścigane na wniosek pokrzywdzonego i jest zagrożone karą grzywny.

Ochrona konsumentów

Prawnicy nie są jednak pewni, czy regulaminy konkursów mogą być oceniane pod kątem przepisów mówiących o ochronie konsumentów.

- Wydaje się, że tak, ponieważ niezależnie od tego, czy gra losowa byłaby traktowana jako stosunek umowny czy też jako inny stosunek zobowiązaniowy, treść stosunku gry losowej nie może być sprzeczna z zasadami życia społecznego - twierdzi Andrzej Nentwig.

Tymczasem zdaniem Katarzyny Hendigery, typowy konkurs ma charakter jednostronnej czynności prawnej, a wtedy regulamin nie stanowi wzorca umownego w rozumieniu kodeksu cywilnego, a w konsekwencji nie podlega ograniczeniom wynikającym z tych przepisów.

- Może się jednak zdarzyć, że przystąpienie do konkursu w formie formularza zgłoszeniowego, w którym uczestnik akceptuje warunki konkursu, kreuje umowę między uczestnikiem a organizatorem. Wówczas otwiera się dla uczestników droga do efektywnej odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków umownych - tłumaczy Katarzyna Hendigery.

Obowiązki grających

Na uczestnikach konkursów ciążą również obowiązki. Zdarza się, że pomimo wygranej możemy nie otrzymać nagrody.

- Z praktyki UOKiK wynika, że w wielu przypadkach uczestnicy zwabieni wysokimi nagrodami zapominają o zapoznaniu się z regulaminem - ostrzega Małgorzata Cieloch.

Jako przykład podaje małżeństwo, które wygrało wycieczkę zagraniczną dla dwóch osób.

- Niestety, zwycięzcy nie skorzystali z nagrody, gdyż w regulaminie przewidziano ograniczenia wiekowe - mówi Małgorzata Cieloch.

Przy zawieraniu np. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych często razem z nią klient podpisuje oświadczenie, w którym wyraża zgodę na otrzymywanie SMS-ów o organizowanych konkursach. Jednak klient ma zawsze prawo odmówić podpisania takiego oświadczenia.

Regulamin może naruszać zbiorowe interesy konsumentów.

- W takiej sytuacji należy zawiadomić prezesa UOKiK, który po odpowiednim postępowaniu może wymierzyć organizatorowi karę w wysokości do 10 proc. jego rocznych obrotów - mówi Marcin Błaszczyk.

Dodaje, że uczestnicy konkursów mogą również złożyć do organizatora reklamację. Jej tryb i sposób rozpatrywania powinien określać regulamin. Mogą także zwrócić się o pomoc do powiatowego rzecznika konsumentów.