W ocenie władz gminnych kolejne placówki przedszkolne nie powstają najczęściej ze względów finansowych. To zbyt duże uproszczenie. Podobne oceny sytuacji i obiegowe opinie przez wiele lat stanowią argument usprawiedliwiający brak skutecznych rozwiązań w tym zakresie i zarazem powód niepodejmowania nowych działań, umożliwiających powszechny dostęp do wychowania przedszkolnego. Tłumaczenie w postaci braku środków finansowych jest znacznie wygodniejsze i stanowi istotną przyczynę powstania i utrwalenia stereotypu, swego rodzaju bariery mentalnej, uniemożliwiającej rzetelną diagnozę problemu, a w konsekwencji podjęcie skutecznych działań. Do niedawna pomijano nawet tak fundamentalną kwestię jak demografia, a przecież zjawisko znacznego niżu demograficznego (powodującego zmniejszenie liczebności kolejnych roczników dzieci nawet o połowę w stosunku do lat wyżu) musiało skutkować zmniejszeniem przedsięwzięć adresowanych do tej grupy wiekowej.

Największy udział w rozwiązywaniu problemu braku miejsc w przedszkolach na terenie jednostki samorządowej ma rada gminy. Jest ona bowiem odpowiedzialna za organizację sieci prowadzonych publicznych przedszkoli oraz oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych. Musi ona zastanowić się, w jaki sposób będzie realizowane to zadanie i uzależnić go od wielu czynników, m.in. potrzeb poszczególnych grup społecznych, możliwości finansowych gminy, ogólnego bilansu miejsc w przedszkolach oraz planowanego ustawowego obniżenia wieku szkolnego.

Władze samorządowe powinny zwrócić uwagę na możliwość rozszerzenia katalogu miejsc realizacji wychowania przedszkolnego o inne (nowe) formy wychowania przedszkolnego – punkty przedszkolne lub zespoły wychowania przedszkolnego. Mogą być one tworzone zarówno przez gminy, jak i osoby prawne i fizyczne. Jest to rozwiązanie korzystne dla gmin ze względu na niższe koszty ponoszone na dziecko uczęszczające na zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, niż koszty utrzymania dziecka w przedszkolu. Nie oznacza to jednak, że tradycyjne przedszkola mają być zastąpione przez inne formy wychowania przedszkolnego. Rada gminy może uzupełnić sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych o inne formy wychowania przedszkolnego, tylko w przypadkach uzasadnionych warunkami demograficznymi i geograficznymi.