Podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki i jej reprezentowaniem na zewnątrz członkowie organów spółki są narażeni na popełnienie przestępstwa polegającego na ogłoszeniu lub przedstawieniu nieprawdziwych danych (art. 587 kodeksu spółek handlowych). Przestępstwo to może być popełnione jedynie przez osoby, które są zobowiązane do wykonywania zadań określonych w tytule III (podstawowe czynności związane z prowadzeniem spraw spółek kapitałowych) i IV (łączenie, podział i przekształcanie spółek) kodeksu spółek handlowych. Z tego też względu przestępstwo to może być popełnione przede wszystkim przez członków zarządu, ale także przez członków organów nadzoru, likwidatorów, a nawet biegłych rewidentów.

Sposoby działania

Działanie sprawcy może być zarówno umyślne, jak i nieumyślne. Jednocześnie przestępstwo to może być popełnione przez działanie, np. nieprawidłowe ogłoszenie o wpłacie na akcje, nieprawidłowe ogłoszenie o miejscu i terminie walnego zgromadzenia, nieprawidłowe ogłoszenie o zmianie umowy spółki, nieprawidłowe ogłoszenie o połączeniu spółek czy nieprawidłowe ogłoszenie o ofercie poboru akcji, ale również przez zaniechanie, np. przez celowe przemilczenie pewnych elementów sprawozdania finansowego czy bilansu i rachunku zysków i strat. Bez znaczenia jest, czy dane są korzystne dla spółki lub pociągają za sobą inny skutek. Dla bytu tego przestępstwa nie jest bowiem konieczne wystąpienie jakiegokolwiek skutku, np. w postaci strat finansowych spółki. Wystarczy jedynie, że dana osoba przedstawia nieprawdziwe dane.

Ogłoszenie lub przedstawienie nieprawdziwych danych nie zawsze może być jednak uznane za przestępstwo. Zgodnie z art. 587 k.s.h. przestępstwem jest jedynie przedstawianie takich wadliwych informacji organom spółki (czyli radzie nadzorczej, zarządowi i walnemu zgromadzeniu), a także władzom państwowym i osobom powołanym rewizji. Jeżeli nieprawdziwe dane przedstawiane są innemu podmiotowi, to można rozważać odpowiedzialność karną wynikającą z art. 270 (fałszerstwo dokumentów) czy art. 271 (poświadczenie nieprawdy) kodeksu karnego. Przedstawianie informacji na ogół związane jest ze sporządzaniem dokumentów, które również muszą zawierać nieprawdziwe dane, skoro takie przedstawia osoba zobowiązana do ich przekazania.

Sankcje karne

Sprawca, który dopuścił się przestępstwa przedstawienia nieprawdziwych danych, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. Jeżeli sprawca działał nieumyślnie – podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

PRZYKŁAD

Prezes zarządu przesyła do rady nadzorczej i akcjonariuszy informację, iż walne zgromadzenie odbędzie się 15 października o godz. 10 rano w siedzibie spółki. Tymczasem prezes doskonale wie, że walne zgromadzenie zostanie przeprowadzone o tej samej godzinie i w tym samym miejscu, jednak dzień wcześniej. Podaje on jednak nieprawdziwe informacje, bowiem zależy mu, żeby jak najmniej osób uczestniczyło w walnym zgromadzeniu. Swoim działaniem prezes zarządu dopuszcza się przestępstwa, za które grozi mu do dwóch lat pozbawienia wolności.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).