Zmiany do procedury wywłaszczeniowej mają znacząco przyspieszyć najważniejsze inwestycje infrastrukturalne, w tym przede wszystkim budowę dróg i autostrad. Posłowie sejmowych komisji: Infrastruktury oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej pracują nad rządowym projektem nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Obowiązek zamiast uznania

Zgodnie z projektem, starosta będzie zobowiązany do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego po upływie dwumiesięcznego terminu na zawarcie umowy o nabycie praw do nieruchomości. Obecnie decyzja ta zależy od jego uznania.

– Dotychczasowa praktyka wykazała, iż fakultatywność wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego była przyczyną opóźnień w realizacji celów publicznych. Zniesienie uznaniowości starosty z pewnością przyczyni się do usprawnienia tej procedury już na etapie pozyskiwania nieruchomości. Przyspieszeniu ulegnie realizacja wielu przedsięwzięć, co jest szczególnie istotne w przypadku inwestycji, które finansowane są ze środków unijnych – tłumaczy Anna Oleksiewicz, prawnik z kancelarii Stopczyk & Mikulski.

Resort infrastruktury jest przekonany, że obligatoryjność wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego usprawni proces nabywania nieruchomości niezależnie od rodzaju przedsięwzięcia publicznego i od podmiotu, który ten cel będzie realizował.

Zdaniem radcy prawnego Anny Prigan z TGC Corporate Lawyers chodzi o zmobilizowanie starosty do aktywności, w celu przyspieszenia procedury wywłaszczeniowej.

Ważne interesy społeczne

Starosta będzie mógł zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przez podmiot wykonujący zadanie publiczne tuż po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu. Ma być to możliwe nie tylko (tak jak dzisiaj) w przypadkach określonych w art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi on, że zajęcia nieruchomości można dokonać, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Autorzy projektu chcą rozszerzyć ten katalog przesłanek uprawniających do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości o przypadki uzasadnione ważnym interesem gospodarczym.

Starosta zostanie też zobligowany do nadania decyzji o zajęciu nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności.