Do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji kodeksu cywilnego przygotowany przez nadzwyczajną sejmową Komisję Przyjazne Państwo. Zakłada on usunięcie z prawa cywilnego art. 80. Dzięki temu ten, kto nie potrafi czytać, będzie mógł przy zawieraniu umowy wyrazić swoje oświadczenie woli bez konieczności zachowania formy aktu notarialnego.

Przed notariuszem

Dzisiaj osoby, które nie potrafią czytać, czyli np. niewidome, przy zakładaniu konta w banku czy kupnie samochodu na giełdzie powinny wyrazić swoją wolę przed notariuszem. Zdaniem Hanny Zdanowskiej, poseł sprawozdawcy, przepis wprowadzający przymus notarialny wywołuje wiele praktycznych trudności.

– Występuje to szczególnie w sytuacjach, w których osoby te szeroko uczestniczą w obrocie cywilnoprawnym, np. jako przedsiębiorcy. Dokonywanie czynności prawnych w formie aktów notarialnych wymaga od nich szeregu działań oraz poświęcenia czasu – tłumaczy Hanna Zdanowska.

Propozycje zmian popierają organizacje zrzeszające osoby, które nie potrafią czytać. Zdaniem Anny Woźniak-Szymańskiej, prezes Polskiego Związku Niewidomych, obecne rozwiązania sprawiają wiele trudności.

We własnym interesie

– Osoba niewidoma, która jest w pełni władz umysłowych, sama siebie reprezentuje i jest w stanie zadbać o swój interes. Przecież w banku osoba widząca nie musi legitymować się aktem notarialnym, natomiast od nas się tego oczekuje – tłumaczy Anna Woźniak-Szymańska. – Większość niewidomych ma również osobę zaufaną, przy pomocy której jest w stanie zawrzeć każdą czynność prawną – dodaje.

Zmiana przepisów nie oznacza, że np. niewidomy nie będzie miał możliwości złożenia oświadczenia woli przed notariuszem. Nadal będzie to możliwe, jednak nieobowiązkowe. Dodatkowo osoby te nadal będą mogły ustanowić przed notariuszem swojego pełnomocnika i upoważnić go do reprezentowania własnych interesów.

Nowe przepisy wejdą w życie w ciągu 14 dni od ich ogłoszenia.

Podstawa prawna

● Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).