Ustawa z 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła również zmiany do prawa cywilnego i procedury cywilnej. Dotyczą one zastawu oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Po wejściu w życie nowelizacji zmienią się zasady zabezpieczania zastawem roszczeń. Będzie on bowiem zabezpieczał także roszczenia o odsetki należne za trzy ostatnie lata przed zbyciem rzeczy w postępowaniu upadłościowym albo egzekucyjnym. Zabezpieczeniu będą podlegały ponadto przyznane koszty postępowania, ale tylko do wysokości nieprzekraczającej dziesiątej części kapitału oraz inne roszczenia o świadczenia uboczne. Chodzi tu przede wszystkim o roszczenia o odszkodowania z powodu niewykonania lub nienależnego wykonania zobowiązania oraz o zwrot nakładów na rzecz.

– Obecnie zastaw zabezpiecza roszczenia o odsetki nieprzedawnione, o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o zwrot nakładów na rzecz oraz przyznane koszty zaspokojenia wierzytelności – tłumaczy radca prawny Wojciech Biernacki z Kancelarii Radców Prawnych Biernaccy.

W dalszym ciągu w piątej kolejności z kwoty uzyskanej z egzekucji będą zaspokajane należności zabezpieczone między innymi zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym.

Oprócz nich w tej samej kolejności będą zaspokajane też należności zabezpieczone hipoteką, korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu.

Z pierwszeństwa równego należnościom kategorii czwartej i piątej skorzystają wszystkie roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów. Natomiast te roszczenia, które nie były objęte, zostaną zabezpieczone dopiero w kategorii dziesiątej, pod warunkiem że należność nie podlegała zabezpieczeniu w kategorii wcześniejszej. Na takich samych zasadach będą zaspokajane roszczenia dotyczące dożywotników.

– Teraz z pierwszeństwa równego z należnościami kategorii czwartej, piątej i ósmej korzystają odsetki tylko za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności, a koszty postępowania tylko w wysokości nieprzekraczającej dziesiątej części kapitału – mówi Wojciech Biernacki. – Pozostałe odsetki i koszty są zaspokajanie w kategorii dziesiątej – dodaje.

Zmiany mają wejść w życie dopiero od lutego 2011 r.

ZABEZPIECZENIE ROSZCZEŃ MAJĄTKOWYCH

Prawa i obowiązki zastawnika:

● Może dochodzić zaspokojenia roszczeń z rzeczy obciążonej zastawem

● Pobiera pożytki z rzeczy i zalicza je na poczet wierzytelności i związanych z nią roszczeń

● Musi czuwać nad zachowaniem rzeczy w stanie niepogorszonym

● Po wygaśnięciu zastawu musi zwrócić rzecz właścicielowi i sporządzić rozliczenie

Podstawa prawna

● Ustawa z 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 131, poz. 1075).