Od wejścia Polski do Unii Europejskiej polscy sędziowie powinny wydawać wyroki nie tylko w oparciu o krajowe przepisy, ale także te unijne. Okazuje się jednak, że w praktyce stosowanie prawa wspólnotowego i wiążących Polskę konwencji międzynarodowych nastręcza wiele trudności.

– Sędziowie często nie mają pojęcia, iż w danych okolicznościach sprawy powinny znaleźć zastosowanie przepisy konwencji międzynarodowej lub prawa wspólnotowego – mówi Krzysztof Ciepliński, prawnik w kancelarii Gide Loyrette Nouel.

Kłopot z upadłością

Wielu kłopotów nastręcza sędziom uznanie zagranicznych orzeczeń upadłościowych. Przekonała się o tym francuska spółka Belvedere i sześć spółek córek. Do wydziałów upadłościowych polskich sądów wpłynęły wnioski od amerykańskiej spółki o wszczęcie wtórnych postępowań upadłościowych – likwidacyjnych wobec sześciu polskich spółek grupy Belvedere, za podstawę wskazując przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego.

– Rozporządzenie, regulując krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego, odsyła do prawa krajowego – wyjaśnia prof. Feliks Zedler.

– Według prawa polskiego legitymowanymi do złożenia wniosku o wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego mogą być tylko wierzyciele, którzy mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce – tłumaczy prof. Zedler.

Dla sądu warszawskiego nie było to oczywiste, mimo że w sprawie innej ze spółek córek Sąd Rejonowy w Rzeszowie oddalił podobny wniosek. Ostatecznie prawnikom udało się jednak przekonać do swych racji sędziów z Warszawie.

Umowy międzynarodowe

Sędziowie mają też trudności ze stosowaniem umów międzynarodowych. Wynika to głównie ze sporego ich zróżnicowania.

– Umowy tzw. samowykonalne można zastosować wprost, a są także takie, których bezpośrednie stosowanie nie jest oczywiste. Z kolei umowy w ramach Unii Europejskiej najczęściej nie wymagają wprowadzania za pomocą osobnych aktów prawa polskiego – wyjaśnia adwokat Małgorzata Kożuch z Naczelnej Rady Adwokackiej.