Kandydaci na notariuszy, spełniający wymogi określone w ustawie – Prawo o notariacie, nie mogą być dodatkowo egzaminowani przez izby notarialne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym 21 lipca 2009 r. wyroku zaznaczył wyraźnie, że minister sprawiedliwości, który ostatecznie wpisuje na listę notariuszy kandydatów z innych zawodów prawniczych, bada wcześniej, czy kandydat spełnia wymogi ustawowe. Wśród nich nie wskazano możliwości przeprowadzenia egzaminów sprawdzających przygotowanie kandydata z trzyletnim stażem w zawodzie adwokata lub radcy prawnego do wykonywania zawodu notariusza.

Bez dodatkowych pytań

Sąd przyznał tym samym rację szefowi resortu sprawiedliwości, który sprzeciwił się Radzie Izby Notarialnej we Wrocławiu i powołał na notariusza jednego z radców prawnych negatywnie zaopiniowanego przez oceniających jego kandydaturę notariuszy. Zdaniem rady kandydat nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Wszystko dlatego, że radca odmówił odpowiedzi na pytania dotyczące specyfiki pracy notariusza, po tym jak uznał, że jest to dodatkowy i nie przewidziany w procedurze egzamin.

Ze stanowiskiem sądu nie zgadza się Krajowa Rada Notarialna. – Rozmowy przedstawicieli izb z osobami chcącymi przejść do zawodu notariusza z innego zawodu prawniczego nie mogą być traktowane jako egzamin zawodowy. Nie wolno odmówić samorządowi prawa do oceny kandydata w toku zwykłej, merytorycznej rozmowy. Należy pamiętać, że w myśl art. 17 konstytucji samorządy sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego, do których należy zawód notariusza – tłumaczy Renata Greszta z KRN.

Spór o rekojmię

Notariusze chcą mieć prawo do dodatkowego sprawdzania kandydatów z uwagi na to, że nawet jeśli przyszły notariusz ma dobrą wiedzę prawniczą, to może mieć nikłe pojęcie o zawodzie, który chciałby wykonywać. Tym samym nie może spodziewać się pozytywnej oceny samorządu. Samorząd notarialny oczekuje więc od ministra sprawiedliwości, że w swojej ocenie kandydatów na notariuszy nie będzie się kierował wyłącznie faktem spełnienia warunków formalnych.

Co do tego, że osoby przenoszące się do innego zawodu prawniczego muszą znać doskonale zasady wykonywania nowej profesji, nie mają wątpliwości także przedstawiciele samorządu adwokackiego i radcowskiego.

Zdaniem Bartosza Grohmana z Naczelnej Rady Adwokackiej korporacje muszą mieć uprawnienie do badania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

– Każdy kandydat na adwokata musi znać wzorowo zasady etyki i wykonywania zawodu. Skoro od aplikantów oczekujemy znajomości zasad etyki i prawa o adwokaturze, to również kandydaci na adwokatów muszą się taką wiedzą wykazać – wyjaśnia Bartosz Grohman. Dodaje, że etyka jest uzupełnieniem przepisów i pomaga w codziennym wykonywaniu zawodu.