Podstawowym prawem przysługującym konsumentowi zawierającemu umowę bez jednoczesnej obecności obu stron przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość jest uprawnienie do odstąpienia od tej umowy bez podawania przyczyn.

- Ze względu na specyfikę niektórych towarów i usług, ustawodawca ograniczył prawo do odstąpienia od umowy w określonych wypadkach - przypomina Konrad Joachimowicz, prawnik w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy.

Indywidualne zamówienie

Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy, jeżeli strony nie umówiły się inaczej, prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje konsumentowi w wypadkach świadczenia usług rozpoczętych, za zgodą konsumenta, przed upływem dziesięciu dni, dotyczących nagrań audialnych i wizualnych oraz zapisanych na nośnikach programów komputerowych po usunięciu przez konsumenta ich oryginalnego opakowania. Prawo odstąpienia nie obowiązuje także w przypadku umów dotyczących świadczeń, za które cena lub wynagrodzenie zależy wyłącznie od ruchu cen na rynku, świadczeń o właściwościach określonych przez konsumenta w złożonym przez niego zamówieniu lub ściśle związanych z jego osobą, świadczeń, które z uwagi na ich charakter nie mogą zostać zwrócone lub których przedmiot ulega szybkiemu zepsuciu, dostarczaniu prasy oraz usług w zakresie gier i zakładów.

Zdaniem Katarzyny Michno, prawnika w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, do umów, których przedmiotem są świadczenia o właściwościach określonych przez konsumenta w złożonym przez niego zamówieniu, zaliczyć można umowy o dostawę dzieła (towaru) stworzonego według indywidualnego zamówienia konsumenta. Jeżeli chodzi o umowy o świadczenie usług ściśle związanych z osobą konsumenta, są to przykładowo umowy o stworzenie strony www tzw. homepage.

Prawa klienta

Zakupienie towaru wykonanego na indywidualne zamówienie nie pozbawia klienta środków ochrony.

Katarzyna Michno zaznacza, że konsument ma prawo do odstąpienia w razie zaistnienia przewidzianego prawem powodu. Na przykład w razie spełnienia przez przedsiębiorcę świadczenia zastępczego konsument ma prawo nieprzyjęcia tego świadczenia i odstąpienia od umowy. Każda umowa zawierana na odległość powinna określać miejsce i sposób składania reklamacji w razie niewykonania lub nieprawidłowego wykonania umowy przez przedsiębiorcę.

Towar z licytacji

Zgodnie z art. 16 ustawy, przepisów o umowach zawieranych na odległość nie stosuje się do umów sprzedaży z licytacji. Prawo do odstąpienia będzie przysługiwać klientowi przy tego rodzaju zakupach tylko w określonych, ograniczonych przypadkach, gdy spełnione będą łącznie dwa warunki.

Po pierwsze, sprzedającym za pośrednictwem aukcji internetowej musi być przedsiębiorca, który w przewidziany w ustawie sposób zorganizował swoją działalność. Jeżeli jest to osoba prywatna, zawarta z nim umowa nie będzie umową na odległość w świetle ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów i tym samym prawo do odstąpienia nie będzie konsumentowi przysługiwać.

Po drugie, zakup na aukcji najczęściej odbywa się po dokonaniu licytacji. W stosunku do umowy sprzedaży z licytacji, ustawa wyłącza możliwość skorzystania z prawa odstąpienia. Będzie ono przysługiwać jednak na aukcjach z wykorzystaniem opcji Kup teraz, która umożliwia natychmiastowe zakupienie lub sprzedanie towaru po ustalonej przez sprzedawcę cenie, czyli z pominięciem licytacji.

Wynika z tego, że warto nabywać towary na aukcjach z wykorzystaniem tej opcji. Forma ta jest szybsza niż zakupy za pośrednictwem tradycyjnych aukcji internetowych. Ponadto, pod warunkiem że sprzedawcą był przedsiębiorca, możemy skorzystać z prawa odstąpienia.

- Realizacja prawa do odstąpienia w terminie dziesięciu dni od otrzymania towaru polega na doręczeniu przedsiębiorcy stosownego oświadczenia - wyjaśnia Xawery Konarski, adwokat, wspólnik w Kancelarii Traple Konarski Podrecki.