Czy wyrok muszą podpisać wszyscy arbitrzy

Otrzymałem wyrok sądu polubownego, ale zauważyłem, że brakuje na nim podpisu jednego z trzech arbitrów, którzy rozpoznawali moją sprawę. Czy mogę na tej podstawie wnieść skargę o uchylenie tego wyroku?

Nie

Brak podpisu jednego z arbitrów nie jest podstawą skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego. Przepisy prawa stanowią, że w przypadku, gdy wyrok wydawany jest przez sąd polubowny rozpoznający sprawę w składzie trzech lub więcej arbitrów, wystarczy, że podpisy złoży większość arbitrów. Strona powinna także zostać poinformowana o przyczynach braku pozostałych podpisów.

Podstawa prawna

• Art. 1197 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy można wykluczyć zaskarżenie wyroku

W umowie, w której zawarty był zapis na sąd polubowny, jedno z postanowień brzmiało, że strony wykluczają możliwość zaskarżenia wyroku wydanego przez sąd polubowny. Czy to oznacza, że nie będę mógł złożyć skargi na taki wyrok?

Nie

Przepisy prawa, które odnoszą się do postępowania przed sądem polubownym, mają charakter bezwzględny, co oznacza, że nie mogą być zmienianie ani wykluczane przez strony. Tak więc, nawet jeżeli strony umówią się, że zaskarżenie wyroku jest niemożliwe, to sąd powszechny, który będzie rozpatrywał skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, nie weźmie pod uwagę takiego ustalenia stron i - jeśli będą do tego podstawy prawne - orzeknie o jego uchyleniu.

Podstawa prawna

• Część piąta ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd polubowny może sam sprostować wyrok

Dwa tygodnie po otrzymaniu wyroku sąd polubowny doręczył mi pismo, które zawierało sprostowanie wyroku w kwestii obliczenia zasądzonej należności. Czy sąd miał prawo sam ingerować w treść wyroku?

Tak

Sąd polubowny może w ciągu miesiąca od dnia wydania wyroku z urzędu sprostować błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Ma także obowiązek o dokonanym sprostowaniu zawiadomić strony postępowania.

Podstawa prawna

• Art. 1201 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd może pominąć wniosek strony

Sąd nie przeprowadził rozprawy i wydał wyrok, mimo że jako strona wnioskowałem o jej przeprowadzenie. Czy sąd miał do tego prawo?

Nie

Jeżeli strony nie uzgodniły, że postępowanie będzie prowadzone tylko na podstawie dokumentów i innych pism, bez wyznaczania rozprawy, sąd ma obowiązek rozpoznania sprawy na rozprawie, gdy jedna ze stron tego zażąda. Tak więc, jeżeli sąd, pomimo wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy, wydał wyrok bez jej przeprowadzenia, stanowi to podstawę do wniesienia skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego. W taki sposób bowiem sąd polubowny nie zachował podstawowych zasad postępowania przed tym sądem, wynikających z ustawy.

Podstawa prawna

• Art. 1189 par. 1 oraz art. 1206 par. 1 pkt 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy brak zawiadomienia uzasadnia skargę

Zostałem powiadomiony o wyznaczeniu arbitrów, jednakże później nie byłem powiadamiany ani o jednym terminie posiedzenia sądu polubownego. Czy mogę na tej podstawie zaskarżyć wyrok?

Tak

Strona może zaskarżyć rozstrzygnięcie sądu polubownego, jeżeli nie była należycie zawiadamiana o postępowaniu przed sądem lub w inny sposób była pozbawiona możliwości obrony swoich praw. A niepowiadomienie strony o terminie posiedzenia może być uznane właśnie za pozbawienie możliwości obrony. To prawo strony będzie szczególnie naruszone w sytuacji, gdy nie została ona zawiadomiona o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok albo gdy arbitrzy w ogóle nie wysłuchali strony lub nie dali możliwości złożenia oświadczeń co do przedmiotu sprawy.

Podstawa prawna

• Art. 1206 par. 1 pkt 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy można odwołać arbitra

Arbiter, który rozpatrywał moją sprawę, nie stawił się na wyznaczony termin kolejnej rozprawy. Nie wyjaśnił także żadnej ze stron swojej nieobecności. Czy możemy go odwołać?

Tak

Strony mają prawo w każdym czasie złożyć na piśmie zgodne oświadczenie o odwołaniu każdego arbitra. Ponadto każda ze stron może złożyć do sądu wniosek o odwołanie arbitra, jeżeli jest oczywiste, że nie wykona on swych czynności w odpowiednim terminie. Taki wniosek będzie tym bardziej uzasadniony, jeżeli arbiter opóźnia się z wykonaniem należących do niego czynności bez uzasadnionej przyczyny.

Podstawa prawna

• Art. 1177 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy można wystąpić o interpretację wyroku

Otrzymałem wyrok sądu polubownego i nie jestem pewny, czy dobrze zrozumiałem jego treść. Czy mogę zwrócić się do sądu o wyjaśnienie moich wątpliwości?

Tak

Jeżeli strony postępowania nie ustaliły innego terminu, każda z nich może w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania wyroku zwrócić się do sądu polubownego o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku. Musi jednakże o tym fakcie powiadomić drugą stronę sporu. Jeżeli sąd uzna taki wniosek za uzasadniony, dokonuje wykładni wyroku w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania wniosku. Wykładnia stanowi integralną część wyroku.

Podstawa prawna

• Art. 1200 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd rozstrzygnie spór merytoryczny

Sąd powszechny uchylił wyrok sądu polubownego, ponieważ dokument, na podstawie którego wydano wyrok, był podrobiony. Czy to oznacza, że sąd powszechny rozstrzygnie spór merytorycznie?

Nie

Sąd powszechny nie jest uprawniony do merytorycznego badania sprawy. Na takim stanowisku stanął SN w wyroku z 11 maja 2007 r. (sygn. akt I CSK 82/07, niepublikowany), w którym czytamy: uchylenie wyroku sądu polubownego przez sąd powszechny może nastąpić wyłącznie z przyczyn wymienionych w kodeksie postępowania cywilnego. Sąd powszechny nie może w ramach postępowania o uchylenie wyroku sądu polubownego rozpoznawać merytorycznie sporu pomiędzy stronami.

Podstawa prawna

• Art. 1206 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy wnieść sprawę do sądu powszechnego

Zawarłem z przedsiębiorcą umowę, w której znalazło się postanowienie, że spory rozpoznaje sąd polubowny. Czy mogę wnieść sprawę przeciwko niemu do sądu powszechnego?

Tak

Istnieje możliwość wniesienia do sądu powszechnego pozwu o rozpoznanie sporu, co do którego strony umówiły się, że będzie rozpatrywany przez sąd polubowny. Trzeba jednak pamiętać, że sąd powszechny odrzuci taki pozew, jeżeli pozwany podniesie zarzut zapisu na sąd polubowny. Musi to zrobić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Jeżeli zrobi to później, to sąd powszechny rozpozna sprawę.

Podstawa prawna

• Art. 1167 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd wyznacza miejsce posiedzenia

Ustalono, że miejscem postępowania przed sądem polubownym będzie Łódź. Jednakże jedno z posiedzeń odbyło się w Poznaniu. Czy sąd może zmieniać miejsca swoich posiedzeń?

Tak

Jeżeli strony nie uzgodniły inaczej, sąd polubowny niezależnie od ustalonego miejsca postępowania może wyznaczyć posiedzenie w każdym miejscu. Strony jednakże mogą przy ustalaniu zasad prowadzenia postępowania zastrzec, że sąd nie może zmieniać miejsca posiedzeń.

Podstawa prawna

• Art. 1185 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy arbitrem może być obcokrajowiec

W skład sądu polubownego, który rozpatrywał moją sprawę, wchodził obywatel Włoch. Czy osoba niebędąca obywatelem polskim może być arbitrem?

Tak

Zgodnie z przepisami, arbitrem może być osoba fizyczna bez względu na swoje obywatelstwo. Musi tylko posiadać zdolność do czynności prawnych. Przepisy zawierają jedno ograniczenie co do osoby arbitra - nie może nim zostać sędzia państwowy. To ograniczenie nie dotyczy jednakże sędziów w stanie spoczynku.

Podstawa prawna

• Art. 1170 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy możliwy jest wyrok bez obecności strony

Nie byłem na jednej rozprawie prowadzonej przed sądem polubownym, na której miałem przedstawić dokumenty. Czy sąd mógł wydać wyrok pomimo mojej nieobecności?

Tak

Jeżeli strona nie stawi się na rozprawę lub nie przedstawi dokumentów, które była obowiązana przedstawić, sąd może prowadzić postępowanie, a nawet wydać wyrok. W takiej bowiem sytuacji sąd wyrokuje na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Podstawa prawna

• Art. 1190 par. 3 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).