statystyki

Kiedy można zastosować całkowite lub częściowe ubezwłasnowolnienie

autor: Opracowała Monika Burzyńska27.01.2009, 11:44; Aktualizacja: 27.01.2009, 11:46
  • Wyślij
  • Drukuj

W momencie osiągnięcia pełnoletniości człowiek uzyskuje tzw. pełną zdolność do czynności prawnych. Dzięki temu może nabywać i tracić prawa oraz zaciągać zobowiązania. Zdarzają się jednak przypadki, gdy określona osoba nie jest zdolna właściwie pokierować swoim postępowaniem. Z tego powodu warto pomyśleć o jej ubezwłasnowolnieniu.



Osoby, które ukończyły 13 lat, mogą być ubezwłasnowolnione całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie są w stanie kierować swoim postępowaniem. Przyjęto takie rozwiązanie głównie dlatego, że są one częściej narażone na oszukanie i wykorzystanie. Ze względu na stan swojego zdrowia psychicznego mogą one zawierać niekorzystne dla siebie umowy. Potrzebują więc pomocy przy zarządzaniu własnymi interesami i majątkiem. W zależności od schorzenia i stopnia nieporadności życiowej można orzec ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe.

Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską. Z kolei dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

Kto i gdzie może złożyć wniosek

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć do sądu tylko określona w przepisach grupa osób. Należą do niej: małżonek osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, jej krewni w linii prostej (czyli rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy (opiekun), przysposabiający i prokurator. Przy czym krewni osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, nie mogą zgłaszać tego wniosku, jeżeli ma ona przedstawiciela ustawowego.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe można zgłosić już na rok przed dojściem do pełnoletniości osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie.

Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych, które rozpoznają je w składzie trzech sędziów zawodowych. Przy ustalaniu właściwości miejscowej decydujące znaczenie ma miejsce zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. A razie braku miejsca zamieszkania właściwy będzie sąd miejsca jej pobytu.

W przepisach przewidziano sankcje dla osób, które bezpodstawnie chciałyby wszcząć postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Osoby zgłaszające wniosek w tej sprawie lekkomyślnie lub w złej wierze podlegają karze grzywny do 1 tys. złotych.

PRZYKŁAD: RODZICE POWINNI ZŁOŻYĆ WNIOSEK

Janusz K. ma młodszego brata, który jest chory psychicznie i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Z tego powodu postanowił załatwić sprawę jego ubezwłasnowolnienia. Jednak powiedziano mu, że nie może skutecznie złożyć wniosku w sytuacji, gdy żyją rodzice. Janusz W. pyta więc, czy to prawda, że w takim przypadku wniosek powinni złożyć rodzice.

Ubezwłasnowolnienie jest instytucją powołaną wyłącznie w interesie ochrony osoby chorej, która z określonych przyczyn nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem albo potrzebuje pomocy do prowadzenia spraw życia codziennego. W każdym razie nie powinna służyć dobru wnoszącego o ubezwłasnowolnienie i jego rodziny.

Krewni w linii prostej i rodzeństwo tracą uprawnienie do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie, jeżeli osoba, o której ubezwłasnowolnienie wnioskują, ma przedstawiciela ustawowego. W związku z tym w przypadku gdy dziecko ma rodziców, nie mogą wniosku złożyć np. dziadkowie, brat czy też siostra. Oczywiście inaczej jest w przypadku gdy rodzice owszem żyją, ale są pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może jednak złożyć prokurator. Decyzję w tej sprawie może on podjąć, jeżeli zauważy taką potrzebę w związku z toczącym się innym postępowaniem albo jeżeli sam otrzyma zawiadomienie o osobie, która wypełnia przesłanki ubezwłasnowolnienia.

Konieczne badania specjalistów

Jeżeli według wniosku ubezwłasnowolnienie ma być orzeczone z powodu choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego, sąd przed zarządzeniem doręczenia wniosku żąda, w wyznaczonym terminie, przedstawienia świadectwa lekarskiego wydanego przez lekarza psychiatrę o stanie psychicznym osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, lub opinii psychologa o stopniu niepełnosprawności umysłowej tej osoby. W sytuacji gdy ubezwłasnowolnienie ma nastąpić z powodu pijaństwa, sąd żąda także przedstawienia zaświadczenia poradni przeciwalkoholowej, a jeśli ubezwłasnowolnienie ma nastąpić z powodu narkomanii - zaświadczenia z poradni leczenia uzależnień. Sąd odrzuca wniosek o ubezwłasnowolnienie, w przypadku gdy treść wniosku lub dołączone do wniosku dokumenty nie uprawdopodabniają istnienia choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub występowania innego rodzaju zaburzeń psychicznych osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. Tak samo jest w razie niezłożenia żądanego świadectwa, opinii lub zaświadczenia (chyba że złożenie takich dokumentów rzeczywiście nie jest możliwe).






  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:GP
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 27

  • 1: ktof z IP: 77.65.42.* (2009-01-27 14:08)

    13 lat czy 18?

  • 2: życzliwy z IP: 78.8.106.* (2009-01-27 16:43)

    Nic to nie daje, wcale nie ułatwia życia osobom, które się opiekują osobą chorą, a wręcz ją utrudniają.

    Lekarze, urzędnicy wtedy nic Ci nie pomogą, ale w każdym przypadku zwalą winę na Ciecie.
    To końska przysługa.

  • 3: Małgośka42 z IP: 83.27.84.* (2009-01-27 17:02)

    Jestem żoną i zarazem opiekunką i kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego i co z tego mam Tylko same problemy żadnej pomocy !!! Prawo Polskie w łatwy i przyjemny sposób obarczyło mnie Kobietę wszystkim Tym co Samo robi źle i za duże Pieniądze a mi Nic ani Grosza nie płaci wręcz jeszcze wymaga i wymaga .Musze pracować żeby rodzinkę utrzymać , ale i tłumaczyć się dlaczego to ja pracuję przecież muszę się opiekować ot prawo Tylko jednostronne .

  • 4: Kirkor z IP: 79.139.42.* (2009-01-27 17:47)

    DO AUTORA tej publikacji, choc do końca nie wiem jak nazwać to, co przeczytałam, Błąd jest juz w pierwszym zdaniu"osoby, które ukończyły 13 lat mogą zostac ubezwłasnowolnione calkowicie" a dalej "dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę chyba, że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską. Niewątpliwie 13 letnie osoby pozostaja pod władzą rodzicielską. To koljeny przykład jak przepisy dot. prawa rodzinnego omawiają mnieprzygotowane pańcie, którym sie wydaje, że się na czymś znają

  • 5: Myto z IP: 79.139.42.* (2009-01-27 17:56)

    A czego ty Małgoska oczekujesz? Nie pomyliłaś przypadkiem instytucji prawa cywilnego z opieka społeczną. Za kogoś, kto nie może sam reprezentowac samego siebie robi to opiekun lub kurator. W czym mieliby ci pomagać? W podejmowaniu decyzji, czy pieniędzy chcesz? Wylewasz żale, bo niewątpliwie jest ci cięzko, skoro masz rodzinę, ale pomyśl czego oczekujesz i czy kierujesz te oczekiwania pod własciwy ares?

  • 6: teka z IP: 83.3.58.* (2009-01-27 18:00)

    czy może być ubezwłasnowolniona przez swoje dorosłe rodzeństwo i mieszka przy rodzinie osoba,która jest niesprawna intelektualnie i ma dwoje dzieci z "niewiadomego źródła"- ojciec podany przypadkowy.Dwoje nastoletnich dzieci są też niesprawnymi w stopniu umiarkowanym.

  • 7: Myto z IP: 79.139.42.* (2009-01-27 18:25)

    rodzeństwo może złożyc wniosek o ubezwłasnowolnienie. Czytaj wyżej. A jaki będzie wyrok to zależy od opinii biegłych psychiatrów, którzy będą musieli ją przebadać.

  • 8: Małgośka42 z IP: 83.27.84.* (2009-01-27 20:25)

    Do Myto kochany kieruję Pytanie do Prawników Opieka Społeczna w Naszym Państwie wcale ale to wcale nie Spełnia w ogóle Swoich zadań .To właśnie Państwo Polskie Scedowało na mnie czyli żonę całkowitą Opiekę i decyzyjność za Chorego człowieka w zamian nie dając Nic po za Obowiązkami .Ja jako Obywatelka Tego Kraju tez mam Prawo do urlopu , odpoczynku a zabrano mi to jak wiele innych przywilejów .Mam tyrać na etacie w pracy i w domu a o wszystkim co miłe Musiałam zapomnieć bo wszystko inne opiera się na codziennym trudzie Opieki .

  • 9: Małgośka42 z IP: 83.27.84.* (2009-01-27 20:28)

    Do Myta a tak po za tym ja swoje myto już zapłaciłam naszemu Państwu z nawiązką bo po za swoją etatową prace robię za lekarza , pielęgniarkę sprzątaczkę praczkę dostawcę opiekuna lista może być długa a w zamian dostaję jak czytam Twoją wypowiedź podziękowanie w stylu nie marudź tylko rób .

  • 10: wtajemniczony z IP: 78.8.102.* (2009-01-27 21:15)

    Do Myto

    Nie bądź naiwny. Przeczytaj, co napisała pani Małgosia. Nic jej to nie dało, tylko przyniosło same problemy. Nie wierz kuratorowi. Nauczyli go ładnie mówić, a w niczym Ci nie pomoże, wręcz zaszkodzi, jak mu za dużo powiesz.
    To ludzie bez sumienia,albo nie znający się na pracy (zwłaszcza społeczni), albo celowo wprowadzający w błąd.

    Ta ustawa jest po to, żeby kuratorzy i MOPS miał spokój, a od opiekunów mogli wymagać i za wszystko potem oskarżać. Nie uzyskasz od nikogo pomocy, nawet w sądzie.

Dowiedz się więcej

Poradniki

Galerie