statystyki

Kiedy można zastosować całkowite lub częściowe ubezwłasnowolnienie

autor: Opracowała Monika Burzyńska27.01.2009, 11:44; Aktualizacja: 27.01.2009, 11:46

W momencie osiągnięcia pełnoletniości człowiek uzyskuje tzw. pełną zdolność do czynności prawnych. Dzięki temu może nabywać i tracić prawa oraz zaciągać zobowiązania. Zdarzają się jednak przypadki, gdy określona osoba nie jest zdolna właściwie pokierować swoim postępowaniem. Z tego powodu warto pomyśleć o jej ubezwłasnowolnieniu.

reklama


reklama


Osoby, które ukończyły 13 lat, mogą być ubezwłasnowolnione całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie są w stanie kierować swoim postępowaniem. Przyjęto takie rozwiązanie głównie dlatego, że są one częściej narażone na oszukanie i wykorzystanie. Ze względu na stan swojego zdrowia psychicznego mogą one zawierać niekorzystne dla siebie umowy. Potrzebują więc pomocy przy zarządzaniu własnymi interesami i majątkiem. W zależności od schorzenia i stopnia nieporadności życiowej można orzec ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe.

Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską. Z kolei dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

Kto i gdzie może złożyć wniosek

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć do sądu tylko określona w przepisach grupa osób. Należą do niej: małżonek osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, jej krewni w linii prostej (czyli rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy (opiekun), przysposabiający i prokurator. Przy czym krewni osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, nie mogą zgłaszać tego wniosku, jeżeli ma ona przedstawiciela ustawowego.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe można zgłosić już na rok przed dojściem do pełnoletniości osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie.

Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych, które rozpoznają je w składzie trzech sędziów zawodowych. Przy ustalaniu właściwości miejscowej decydujące znaczenie ma miejsce zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. A razie braku miejsca zamieszkania właściwy będzie sąd miejsca jej pobytu.

W przepisach przewidziano sankcje dla osób, które bezpodstawnie chciałyby wszcząć postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Osoby zgłaszające wniosek w tej sprawie lekkomyślnie lub w złej wierze podlegają karze grzywny do 1 tys. złotych.

PRZYKŁAD: RODZICE POWINNI ZŁOŻYĆ WNIOSEK

Janusz K. ma młodszego brata, który jest chory psychicznie i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Z tego powodu postanowił załatwić sprawę jego ubezwłasnowolnienia. Jednak powiedziano mu, że nie może skutecznie złożyć wniosku w sytuacji, gdy żyją rodzice. Janusz W. pyta więc, czy to prawda, że w takim przypadku wniosek powinni złożyć rodzice.

Ubezwłasnowolnienie jest instytucją powołaną wyłącznie w interesie ochrony osoby chorej, która z określonych przyczyn nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem albo potrzebuje pomocy do prowadzenia spraw życia codziennego. W każdym razie nie powinna służyć dobru wnoszącego o ubezwłasnowolnienie i jego rodziny.

Krewni w linii prostej i rodzeństwo tracą uprawnienie do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie, jeżeli osoba, o której ubezwłasnowolnienie wnioskują, ma przedstawiciela ustawowego. W związku z tym w przypadku gdy dziecko ma rodziców, nie mogą wniosku złożyć np. dziadkowie, brat czy też siostra. Oczywiście inaczej jest w przypadku gdy rodzice owszem żyją, ale są pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może jednak złożyć prokurator. Decyzję w tej sprawie może on podjąć, jeżeli zauważy taką potrzebę w związku z toczącym się innym postępowaniem albo jeżeli sam otrzyma zawiadomienie o osobie, która wypełnia przesłanki ubezwłasnowolnienia.

Konieczne badania specjalistów

Jeżeli według wniosku ubezwłasnowolnienie ma być orzeczone z powodu choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego, sąd przed zarządzeniem doręczenia wniosku żąda, w wyznaczonym terminie, przedstawienia świadectwa lekarskiego wydanego przez lekarza psychiatrę o stanie psychicznym osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, lub opinii psychologa o stopniu niepełnosprawności umysłowej tej osoby. W sytuacji gdy ubezwłasnowolnienie ma nastąpić z powodu pijaństwa, sąd żąda także przedstawienia zaświadczenia poradni przeciwalkoholowej, a jeśli ubezwłasnowolnienie ma nastąpić z powodu narkomanii - zaświadczenia z poradni leczenia uzależnień. Sąd odrzuca wniosek o ubezwłasnowolnienie, w przypadku gdy treść wniosku lub dołączone do wniosku dokumenty nie uprawdopodabniają istnienia choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub występowania innego rodzaju zaburzeń psychicznych osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. Tak samo jest w razie niezłożenia żądanego świadectwa, opinii lub zaświadczenia (chyba że złożenie takich dokumentów rzeczywiście nie jest możliwe).

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:GP

Polecane

reklama

  • mam dość(2012-07-16 18:00) Odpowiedz 00

    Mój ojciec jest częściowo sparaliżowany i nie przeszkadza mu to w piciu. Nie ma prawa do renty. Piorę mu u siebie rzeczy, chodzę do lekarza, przynoszę zakupy pomagam sprzątać a on sobie dalej chleje. Leczyłam się w poradni zdrowia psychicznego, opiekuję się dwoma córkami 6 i 7 lat prawie sama bo mąż ma bardzo ciężką pracę i prawie wcale mi nie pomaga, mama umarła kiedy urodziła mi się druga. Wygasła mi umowa o pracę i nie wiem czy szukać pracy żeby utrzymać siebie czy chodzić codziennie do ojca który przestał wychodzić z domu. Nie wiem co robić. Mąż jest niegospodarny (czasem za dużo pije, kupuje drogie pierdoły bez mojej zgody, wziął chwilówkę i kredyt dla kolegi też bez mojej wiedzy) pomagamy troszkę pasierbicy bo ma dziecko a jej mąż dwie lewe ręce. Nie wiem jak długo to zniosę.

  • życzliwy(2009-01-27 16:43) Odpowiedz 00

    Nic to nie daje, wcale nie ułatwia życia osobom, które się opiekują osobą chorą, a wręcz ją utrudniają.

    Lekarze, urzędnicy wtedy nic Ci nie pomogą, ale w każdym przypadku zwalą winę na Ciecie.
    To końska przysługa.

  • ewasilesia(2011-03-12 10:39) Odpowiedz 00

    panstwo bezprawia...
    szybko i bezbolesnie zabijac...

  • kiki(2010-03-18 21:22) Odpowiedz 00

    czy chory psychicznie nie ubezwłaswolniony ma prawo zarządzć swoim majątkiem jak chce pomimo tego że ma nieślubną córke

  • teresa(2009-05-28 01:56) Odpowiedz 00

    mam problem 30 letnim synem choroba urojeniowa alkohol narkotyki jestem zalamana zycie stracilo sens

  • teresa(2009-05-28 01:54) Odpowiedz 00

    mam problem 30 letnim synem choroba urojeniowa alkochol narkotyki jestem zalamana zycie stracilo sens

  • bea(2009-04-16 21:24) Odpowiedz 00

    Chyba coś jest nie tak. Orzeczenie sądu o ubezwłasnowolnieniu nie zapada przez czyjeś widzimisię,ale po rozpatrzeniu faktów, historii choroby, opinii lekarzy, ew. zeznań świadków, wreszcie- wydaniu szczegółowej opinii biegłego sądowego (tu:psychiatry) z uzasadnieniem . Na rozprawie sądowej (skład sądu okręgowego jest 3-osobowy) są także obecni :prokurator, lekarz biegły sądowy, pracownicy opieki społ. , więc nie mam mowy o ubezwłasnowolnieniu przez sąd, jak piszesz -"normalnej" osoby.

  • Moniś(2009-01-28 23:24) Odpowiedz 00

    Do Małgośki42: Państwo Polskie scedowao na mnie też obowiązki, też jestem praczką, opiekunką, bez urlopu i odpoczynku, bo mam dwoje chorych dzieci... Nie podzielam jednak twojej roszczeniowej postawy. Coś jest na rzeczy w takim sposobie myslenia...

  • TomaszL(2009-01-28 23:30) Odpowiedz 00

    do 11 i 12. Ustanawia sie opiekę prawną dla osób w wieku 13 - 18 lat, gdy rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskie. W tym przedziale wiekowym NIE UBEZWŁĄSNOWALNIA SIĘ małoletnich dzieci! Dzieci nie mają pełnej zdol. do czynn prawnych, reprezentują je rodzice lub ustanowiony opiekun, gdy rodzice sa pozbawieni tej władzy. Zanim kogos powyzywasz pomyśl! I spróbuj bardziej elegancko, skoro uważasz się za kogos lepszego...

  • tym(2009-01-29 20:51) Odpowiedz 00

    a o jakiej "całej winie" wy piszecie? o co chodzi. jeżeli tak wam ciąży sprawowanie opieki to sie jej zrzeknijcie. "opiekun nie uzyska pomocy od osób, które w jawny sposób łąmią przepisy..." Od kogo oczekujesz pomocy i jakiej? jakie przepisy są łamane?

  • PARANOJA(2009-01-29 15:23) Odpowiedz 00

    Ty Tomaszu zacznij myśleć.

    Często kuratorzy, MOPS, sędziowie, lekarze namawiają do ubezwłasnowolnienia osób chorych psychicznie. Po to, żeby całą winę zrzucić na opiekuna. Opiekun często nie uzyska pomocy od tych osób, które w jawny sposób łamią przepisy robiąc z niego durnia. A gdy się coś stanie podopiecznemu będą mieli, (wtedy zgodnie ze sobą współpracują) w kogo uderzyć.
    Ty nie masz i tak żadnych praw. I tak na leczenie musi wyrazić zgodę sąd, który mimo, krótkich terminów zgodnie z ustawą, prowadzi sprawę w nieskończoność, bo taką ma ochotę.
    Kurator z nim współpracujący jeszcze wprowadza w błąd celowo lub są to ludzie bez wiedzy (zwłaszcza społeczni).
    Nim podejmiesz się czegoś, czytaj ustawy, porozmawiaj z innymi, a przede wszystkim myśl!!!

  • MacGyver(2009-01-29 16:34) Odpowiedz 00

    16: Tomaszu L - odsylam cie do mojego postu, w szczegolnosci fragmentu, ktory tu dla twojego ulatwienia przytocze:
    "w przytoczonym fragmencie nie ma sprzecznosci, dla 13-18 latków podlegajacych wladzy rodzicielskiej opiekuna sie nie ustanawia"

    teraz przeczytaj prosze swoj post raz jeszcze. już? zatem powiedz, czym twoje odkrywcze stwierdzenie rozni sie od tego, co tam napisalem. jak juz dojdziesz do wniosku, ze niczym - rozwaz, czy warto abys tak rozrzucał wkoło swoją ignorację

  • DO AUTORA 4(2009-01-28 07:54) Odpowiedz 00

    W pierwszym zdaniu została przytoczona norma prawna Kodeksu Cywilnego. Nie wiem w czym problem. Natomiast częściowo ubezwłasnowolnić można już na rok przed dojściem do pełnoletnośći i jest to norma KPC czyli postepowania.

  • !!!!!!!!!!!!!!!!!!!(2009-01-28 09:17) Odpowiedz 00

    Bardzo mądrze pisze wtajemniczony. Popieram go w 100% sam tego, doświadczyłem.
    Od kuratora oczekiwałem pomocy w załatwieniu chorej osoby w leczeniu.
    Nie pomógł, tylko wprowadzał w błąd, źle pisał protokoły i chociaż był w kontakcie z sędzią, cała sprawa została odrzucona.
    Nie wierz, ani kuratorowi, ani sędzi. Jedno, co potrafili powtarzać to, żeby ubezwłasnowolnić daną osobę.

    Ustawa mówi, że nawet osoba ubezwłasnowolniona, musi być skierowana na leczenie przez sąd, jeżeli sama nie wyrazi zgody.
    A sąd i kurator będzie tak postępował, jak mu będzie wygodnie, wcale nie przestrzegając przepisów.

  • ktof(2009-01-27 14:08) Odpowiedz 00

    13 lat czy 18?

  • Małgośka42(2009-01-27 17:02) Odpowiedz 00

    Jestem żoną i zarazem opiekunką i kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego i co z tego mam Tylko same problemy żadnej pomocy !!! Prawo Polskie w łatwy i przyjemny sposób obarczyło mnie Kobietę wszystkim Tym co Samo robi źle i za duże Pieniądze a mi Nic ani Grosza nie płaci wręcz jeszcze wymaga i wymaga .Musze pracować żeby rodzinkę utrzymać , ale i tłumaczyć się dlaczego to ja pracuję przecież muszę się opiekować ot prawo Tylko jednostronne .

  • Myto(2009-01-27 17:56) Odpowiedz 00

    A czego ty Małgoska oczekujesz? Nie pomyliłaś przypadkiem instytucji prawa cywilnego z opieka społeczną. Za kogoś, kto nie może sam reprezentowac samego siebie robi to opiekun lub kurator. W czym mieliby ci pomagać? W podejmowaniu decyzji, czy pieniędzy chcesz? Wylewasz żale, bo niewątpliwie jest ci cięzko, skoro masz rodzinę, ale pomyśl czego oczekujesz i czy kierujesz te oczekiwania pod własciwy ares?

  • Kirkor(2009-01-27 17:47) Odpowiedz 00

    DO AUTORA tej publikacji, choc do końca nie wiem jak nazwać to, co przeczytałam, Błąd jest juz w pierwszym zdaniu"osoby, które ukończyły 13 lat mogą zostac ubezwłasnowolnione calkowicie" a dalej "dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę chyba, że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską. Niewątpliwie 13 letnie osoby pozostaja pod władzą rodzicielską. To koljeny przykład jak przepisy dot. prawa rodzinnego omawiają mnieprzygotowane pańcie, którym sie wydaje, że się na czymś znają

  • teka(2009-01-27 18:00) Odpowiedz 00

    czy może być ubezwłasnowolniona przez swoje dorosłe rodzeństwo i mieszka przy rodzinie osoba,która jest niesprawna intelektualnie i ma dwoje dzieci z "niewiadomego źródła"- ojciec podany przypadkowy.Dwoje nastoletnich dzieci są też niesprawnymi w stopniu umiarkowanym.

  • Myto(2009-01-27 18:25) Odpowiedz 00

    rodzeństwo może złożyc wniosek o ubezwłasnowolnienie. Czytaj wyżej. A jaki będzie wyrok to zależy od opinii biegłych psychiatrów, którzy będą musieli ją przebadać.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

reklama