Od 24 stycznia wchodzi w życie nowelizacja kodeksu cywilnego, która usuwa zasadę walutowości z kodeksu cywilnego. Przedsiębiorcy będą mogli rozliczać się w obrocie krajowym w obcych walutach. Ograniczy to ryzyko kursowe transakcji zawieranych przez przedsiębiorców zarówno importujących, jak i eksportujących. Transakcje te staną się także tańsze i szybsze.

- Firmy są zazwyczaj finansowane przez udziałowców w walucie obcej. Obowiązek rozliczeń transakcji w złotówkach powodował znaczne ryzyko kursowe - twierdzi Michał Mężykowski, radca prawny w Zespole Prawa Bankowego i Finansowego kancelarii prawniczej Salans.

Mniejsze ryzyko walutowe

Małe i średnie przedsiębiorstwa odniosą największe korzyści w wyniku uchylenia zasady walutowości. Miały one najwięcej trudności w skutecznym zabezpieczeniu się przed ryzykiem kursowym. Koszty transakcyjne związane z wymianą walut stanowiły dodatkowe obciążenie, rzutujące niekorzystnie na sytuację finansową tych firm.

Niższe koszty

- Przedsiębiorstwa będą ponosić niższe koszty transakcyjne. Całkowicie zniknie konieczność zabezpieczania się przed ryzykiem walutowym, co wprowadzi większą pewność w stosowaniu rachunku ekonomicznego - tłumaczy dr Maciej Krzak z Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan.

Stosowanie waluty obcej w transakcjach powodowało negatywne skutki głównie dla podmiotów słabszych ekonomicznie. Rezygnacja zasady walutowości może mieć kapitalne znaczenie zwłaszcza do umów długoterminowych, gdzie trudniej jest przewidzieć tendencję kursową. W biurach podróży pojawią się z pewnością oferty wycieczek zagranicznych, których ceny skalkulowane będą w dolarach lub euro.

Koniec zezwoleń dewizowych

Do tej pory samowolne wprowadzenie do umowy między krajowymi przedsiębiorcami zapisu o obowiązku zapłaty w walucie obcej powodowało nieważność umowy.

Firmy rezygnowały z rozliczeń w obcej walucie mimo korzystniejszych warunków, z powodu sformalizowanych i długotrwałych procedur związanych z uzyskaniem zezwoleń dewizowych. Udzielane one były w formie indywidualnej decyzji prezesa NBP, na które trzeba było czekać nawet do kilku tygodni, co dla szybkich transakcji było znacznym utrudnieniem.

- Zezwolenia dewizowe wydłużały niepotrzebnie czas finalizowania transakcji gospodarczych. Powodowały zwiększenie jej kosztów. Ubiegając się o zezwolenie dewizowe, należało wskazać powód, dla którego przedsiębiorstwo chce rozliczać się w walucie obcej. Nie można jednak zapominać, że prawie zawsze zezwolenia były udzielane - mówi Michał Mężykowski, radca prawny.

Mimo rozliczeń w walucie obcej firmy nadal będą prowadzić księgowość w złotych, również w złotych będą płacić podatki. Korzyści ze zniesienia zasady walutowości nie wyczerpują wszystkich korzyści dla firm, jakie niesie z sobą przystąpienie Polski do strefy euro.

KORZYŚCI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

• Możliwość rozliczeń w euro

• Ograniczenie ryzyka kursowego

• Zmniejszenie kosztów transakcji zabezpieczających

• Przyśpieszenie zawierania transakcji

Podstawa prawna

• Ustawa z 23 października 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Prawo dewizowe (Dz.U. nr 228, poz. 1506).