Dziś wchodzi w życie nowelizacja prawa o ustroju sądów powszechnych, która likwiduje awanse poziome w sądownictwie oraz prokuraturze. Sędziowie zapowiadają, że zaskarżą nowelę do Trybunału Konstytucyjnego. Krajowa Rada Sądownictwa zapowiada, że wszystkie wnioski o awans poziomy złożone przed 22 stycznia, po pozytywnym rozpatrzeniu, będą przedkładane prezydentowi.

Nowe przepisy likwidują stanowiska, o które sędzia, po 15 latach nienagannej pracy, mógł się ubiegać w drodze awansu poziomego. Tak więc nie będzie już dodatkowych stanowisk sędziego sądu okręgowego w sądzie rejonowym oraz sędziego sądu apelacyjnego w sądzie okręgowym. Jednakże osoby, które nabyły uprawnienia do tego typu awansu, zachowają wyższe wynagrodzenie, które wiązało się z przyznaniem awansu poziomego. Takie rozwiązanie budzi zastrzeżenia natury konstytucyjnej.

- Konstytucja nie zna instytucji obniżenia pozycji zawodowej sędziego. Taką możliwość wprowadzono zwykłą ustawą. Budzi więc wątpliwości, czy akt niższego rzędu może zmieniać stosunek służbowy sędziego - mówi Marek Celej, dyrektor wydziału prawnego KRS.

Prezydent w tym miesiącu już dwukrotnie wręczył sędziom nominacje przyznane w drodze awansu poziomego.

- Jest to ponad 200 osób. I w stosunku do tej grupy zostaną zachowane przywileje finansowe, natomiast stracą oni tytuł sędziego sądu wyższego rzędu w sądzie niższego rzędu. Mam wątpliwości, czy to rozwiązanie jest zgodne z konstytucją. Przypuszczam, że część tych sędziów zdecyduje się zaskarżyć przepisy do TK - przewiduje Marek Celej.

Awans poziomy dotyczy niespełna 2 tys. sędziów.

- Do Rady wpłynęło już około 1,8 tys. wniosków, które są sukcesywnie rozpatrywane. Wszystkie, pod warunkiem że zostały złożone przed wejściem w życie przepisów likwidujących awanse poziome, będą nadal rozpatrywane na posiedzeniach KRS. Myślę, że zajmie nam to co najmniej cztery miesiące - informuje Marek Celej.

Eksperci podkreślają bowiem, że nie ma podstaw, aby przerywać rozpoczętą procedurę.

- Jeżeli rozpoczęto postępowanie w sprawie nadania awansu poziomego sędziemu zgodnie z obowiązującym prawem, to należy je dokończyć. Nie można zmieniać reguł po rozpoczęciu postępowania - twierdzi dr Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Prezydent w drodze awansu poziomego powołał

219 sędziów do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w sądzie rejonowym

25 sędziów do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu apelacyjnego w sądzie okręgowym