1 Jaki adres będzie w dowodzie osobistym emigranta, czy można mieć dowód bez adresu?

Obywatel polski, który wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż trzy miesiące, powinien wymeldować się w gminie. Jeżeli planuje wyjechać na stałe bądź na kilka lat, powinien wymeldować się z miejsca pobytu stałego. Planując krótszy wyjazd, na przykład na kilka miesięcy, nie musi wymeldowywać się z pobytu stałego. Wymeldowanie z pobytu stałego będzie konieczne także wtedy, gdy osoba wyjeżdżająca planuje sprzedać swoje mieszkanie. Nawet jeśli do transakcji dojdzie już po wyjeździe z kraju i do aktu notarialnego przystąpi zamiast właściciela jego pełnomocnik, to osoby zameldowane w sprzedawanym lokalu muszą dopełnić obowiązku wymeldowania się. Przyszły właściciel zanim zdecyduje się nabyć mieszkanie na rynku wtórnym, bardzo dokładnie sprawdza jego stan prawny. Zwraca też uwagę na to, kto jest w nim zameldowany. W umowie przedwstępnej może nawet zastrzec, że dotychczasowy właściciel i osoby z nim razem mieszkające muszą się wymeldować do dnia zawarcia umowy sprzedaży lokalu. Wyjeżdżając za granicę na okres dłuższy niż trzy miesiące, także trzeba zgłosić swój wyjazd w gminie. W dowodzie osobistym emigranta jest wpisany adres, pod którym był ostatnio zameldowany w Polsce. W starym dowodzie osobistym było miejsce na wpisywanie kolejnych adresów pobytu stałego. Natomiast w nowym jest miejsce na jeden aktualny adres. Dowód osobisty jest zafoliowany w sposób uniemożliwiający zmianę wpisanych do niego danych. W razie zmiany miejsca pobytu stałego trzeba wymienić dowód na nowy i już na nowym blankiecie dowodu osobistego zamieścić nowy adres. Dowód jest dokumentem urzędowym i dlatego nie zostanie wydany bez wypełnionych w nim wszystkich rubryk.

2 Czy po wymeldowaniu można nadal podróżować z dowodem osobistym zamiast paszportu?

Po zmianie adresu dowód osobisty powinien zostać wymieniony i uaktualniony. Legitymując się dowodem zawierającym nieaktualne dane, można narazić się na kłopoty w razie dokładnej kontroli, podczas której w systemie komputerowym będą sprawdzane wszystkie dane osoby, a więc również i jej adres. Dlatego lepiej posługiwać się paszportem, w którym nie ma rubryki o adresie. W dodatku z paszportem można wjechać do wszystkich krajów, natomiast z dowodem osobistym można podróżować tylko po krajach UE.

3 Kiedy upłynie ważność dowodu osobistego i trzeba go wymienić, to czy trzeba się zgłosić do urzędu gminy, w którym emigrant był zameldowany?

Nowe dowody osobiste są ważne dziesięć lat. Do tego czasu prawdopodobnie ulegną zmianie przepisy pochodzącej z 1974 roku ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Trudno przewidzieć, jak nowe przepisy będą regulowały sprawę dowodów osobistych i obowiązków meldunkowych, tym bardziej że premier w środę zapowiedział zmianę zasad meldowania się, a nawet zniesienie obowiązku meldunkowego. Będzie się to prawdopodobnie wiązało ze zmianą treści dowodu osobistego i być może nawet z usunięciem rubryki dotyczącej adresu. Natomiast obecnie obowiązujące przepisy przewidują dopełnienie formalności związanych z wymianą dowodów osobistych w tej gminie, w której obywatel jest zameldowany na stałe. Przepisy nie przewidują możliwości wystawienia dowodu osobistego, w którym będzie brak niektórych danych (np. adresu).