statystyki

Lekceważenie zakazu sprzedaży rzeczy jest niedopuszczalne

autor: Karolina Andrzejak25.07.2017, 07:24; Aktualizacja: 25.07.2017, 08:28

Nieważne lub bezskuteczne jest zbycie prawa, które wcześniej, postanowieniem sądu, zostało objęte środkiem zabezpieczającym w postaci zakazu zbywania oraz obciążania - stwierdził Sąd Najwyższy w niedawnym wyroku.

Reklama


Sprawa dotyczyła prawa użytkowania wieczystego działki oraz prawa własności do budynku na niej posadowionego. Oba prawa w postaci współwłasności łącznej nabyła spółka cywilna, której wspólnikami były trzy osoby. Z czasem dwie wspólniczki (siostry) wypowiedziały umowę trzeciemu wspólnikowi, przez co współwłasność łączna przekształciła się we współwłasność ułamkową. Następnie siostry złożyły wniosek do sądu o zniesienie współużytkowania wieczystego nieruchomości przez przyznanie na rzecz jednej z nich prawa do wyłącznego użytkowania gruntu oraz wyłącznego prawa własności do budynku – z obowiązkiem spłaty byłego wspólnika. W odpowiedzi na ten wniosek były wspólnik zażądał jednak, aby to jemu przyznano wyłączne prawo do nieruchomości gruntowej.

W ramach postępowania dotyczącego zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd rzeczą wspólną sąd rejonowy wydał wobec sióstr postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia trzeciego wspólnika: ustanowił na ułamkowych prawach do użytkowania wieczystego i na prawie własności zakaz ich zbywania oraz zakaz obciążania. Mimo tego zakazu siostry sprzedały udziały w prawie użytkowania oraz we własności swojemu ojcu. W efekcie były wspólnik zakwestionował ważność tej czynności prawnej i złożył wniosek o wykreślenie nowego nabywcy z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej. Badający sprawę sąd okręgowy stwierdził jednak, że wcześniejszy zakaz zbywania bądź obciążania prawa, w sytuacji kiedy do takiego zbycia bądź obciążenia dojdzie, nie prowadzi do nieważności tych czynności prawnych. Mówiąc prościej, zdaniem sądu okręgowego sprzedaż ułamkowych praw do użytkowania wieczystego oraz prawa własności przez siostry na rzecz ich ojca była ważna, mimo że wcześniej sąd rejonowy wydał postanowienie, w którym zakazał zbywania oraz obciążania tych praw. Na taką wykładnię prawa nie zgodził się były wspólnik, który złożył skargę kasacyjną na orzeczenie sądu okręgowego. Wskazał w niej naruszenie przepisów prawa kodeksu postępowania cywilnego oraz błędną wykładnię przepisów kodeksu cywilnego.

Jak zauważył Sąd Najwyższy, w sprawie zaprezentowano dwa odmienne stanowiska co do skutku zbycia prawa, wobec którego wcześniej wydano postanowienie zakazujące sprzedaży i obciążania. Według pierwszego poglądu (utrwalonego w orzecznictwie) zakaz sądowy o charakterze zabezpieczającym nie narusza uprawnień prawnorzeczowych, przez co należy uznać, że sprzedaż udziałów użytkowania wieczystego oraz własności była ważna. Ustanowienie zakazu jest jedynie ostrzeżeniem dla potencjalnego nabywcy. Musi on być świadom, że w przyszłości może ponieść negatywne skutki nabycia prawa, które zostało objęte zakazem. Zgodnie z drugim poglądem naruszenie zakazu określonego w postanowieniu sądu sprawia, że nie dojdzie do skutecznego rozporządzenia prawem. Co więcej, według tej wykładni, w ogóle nie dojdzie do dokonania czynności prawnej między stronami umowy sprzedaży.


Pozostało jeszcze 54% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama