Od 1 stycznia zmieniły się zasady unieważniania dowodów osobistych. W razie zmiany danych - nazwiska, imienia bądź adresu zameldowania - trzeba pamiętać o wymianie dowodu. Jeżeli ktoś tego nie zrobi - po trzech miesiącach z urzędu dokument straci ważność. W przypadku Polaków przebywający za granicą nastąpi to po czterech miesiącach. Zapominalscy będą mieli kłopoty przy przekraczaniu granicy oraz przy ubieganiu się w banku o kredyt, a także u notariusza. Bez ważnego dowodu tożsamości nie będzie można też zawrzeć małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego.

- Pracownicy naszego urzędu zajmujący się sprawami dowodów osobistych, ewidencji ludności, urzędu stanu cywilnego i zmiany imion i nazwisk informują klientów o konsekwencjach braku wymiany dowodu osobistego podczas dokonywania wszystkich czynności mających wpływ na aktualność danych w dowodzie osobistym już od 15 listopada 2008 r., tj. od momentu wejścia w życie ustawy - zapewnia Danuta Galica, kierownik Referatu Dowodów Osobistych Urzędu Miejskiego w Gdańsku.

Nowe przepisy o unieważnianiu dowodów osobistych wprowadziła nowelizacja ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 3 października 2008 r. (Dz.U. nr 195, poz. 1198). Na jej podstawie dowód będzie unieważniany z urzędu nie tylko w razie zmiany danych, ale także w przypadku jego zniszczenia lub utraty - od chwili zgłoszenia takiej sytuacji. Dokument będzie też automatycznie unieważniany, w momencie gdy zostanie przekazany np. urzędowi bądź policji przez znalazcę - osobę trzecią. Unieważnienia będzie dokonywał ten organ, który wydał dowód, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Informacja o tym pojawi się w SWDO (system wydawania dowodów osobistych), powiązanym z systemem PESEL.

Brak rozporządzeń do ustawy

Nowy system wymaga płynnej wymiany informacji miedzy urzędami gmin a konsulatami, urzędami stanu cywilnego czy policją. Resort spraw wewnętrznych nie przygotował jednak w porę nowych przepisów wykonawczych. To utrudni pracę urzędom.

- Z całą pewnością wykonanie przez nasz urząd zmienionych przepisów ustawowych utrudnia brak nowych przepisów wykonawczych. Nasz urząd przygotował się do nowych obowiązków m.in. w oparciu o projekt nowych przepisów - najnowszy z 2 stycznia 2009 r. - wskazuje Danuta Galica, kierownik Referatu Dowodów Osobistych z Urzędu Miejskiego w Gdańsku.

- Obecnie brak jest także dostosowania programów komputerowych zarówno systemu wydawania dowodów osobistych, jak i ewidencji ludności do zmienionych przepisów, jednak jesteśmy w stałym kontakcie z autorami oprogramowania i jego serwisem w celu jak najszybszego dokonania zmian pozwalających także na możliwe zautomatyzowanie czynności - dodaje Danuta Galica.

Projekt nowego rozporządzenia wskazuje tryb przepływu informacji potrzebnych do automatycznych unieważnień.

- Pozyskanie danych od kierowników USC, konsulów oraz z organów ewidencji ludności nie uchroni pracowników od wielu dodatkowych obowiązków. Będzie bowiem dopiero początkiem działań mających na celu utrzymanie jak najbardziej aktualnych zapisów w systemach komputerowych oraz aktualnych dokumentów w posiadaniu ludności - podkreśla Danuta Galica.