Prawo jazdy dla 17-latków: obowiązkowa jazda z opiekunem od 3 marca 2026 r.
Prezydent podpisał nowelizację ustawy o ruchu drogowym, która zacznie obowiązywać 3 marca 2026 r. Najważniejsza zmiana pozwala na zdobycie prawa jazdy kategorii B już od 17. roku życia, co oznacza, że młodzi kierowcy zyskają możliwość rozpoczęcia kursu o rok wcześniej niż dotychczas. Obecnie minimalny wiek to 18 lat.
Od dnia wejścia w życie przepisów 17-latkowie będą mogli założyć Profil Kandydata na Kierowcę (PKK) i rozpocząć zajęcia w szkole jazdy. W praktyce oznacza to, że pierwsi kierowcy korzystający z nowych zasad przystąpią do egzaminu kilka miesięcy po swoich 17. urodzinach. Cały proces – od nauki jazdy po zdanie państwowego egzaminu – potrwa co najmniej kilkanaście tygodni.
To prawo jazdy będzie obowiązywać tylko na obszarze Polski do czasu ukończenia przez kierowcę 18. roku życia. Dokument zostanie dodatkowo oznaczony specjalnym kodem wskazującym ograniczony zakres uprawnień.
Zgoda rodziców i nadzór doświadczonego kierowcy
17-latkowie będą mogli prowadzić samochód wyłącznie za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów. Ponadto przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, młody kierowca będzie zobowiązany jeździć w towarzystwie doświadczonego pasażera.
Pasażer musi spełniać następujące kryteria:
- mieć ukończone 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kat. B nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat,
- nie być objętym zakazem prowadzenia pojazdów (w tym w ciągu ostatnich 5 lat),
- nie znajdować się pod wpływem alkoholu ani innych środków działających podobnie do alkoholu.
Wyjątek stanowią instruktorzy i egzaminatorzy, którzy mogą pełnić rolę pasażera bez ograniczeń wiekowych i stażowych.
Prowadzenie pojazdu bez wymaganego pasażera będzie traktowane jak jazda bez uprawnień, zagrożone wysoką grzywną i skutkujące zatrzymaniem prawa jazdy. Resort infrastruktury podkreśla, że obecność doświadczonego kierowcy ma zwiększyć bezpieczeństwo na drodze, zapewniając młodym kierowcom wsparcie i doradztwo w trudnych sytuacjach.
Okres próbny i dodatkowe ograniczenia
Nowelizacja wprowadza również okres próbny dla młodych kierowców:
- 2 lata dla osób, które ukończyły 18 lat,
- 3 lata dla 17-latków, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia.
W trakcie okresu próbnego obowiązuje zerowy limit alkoholu – jakiekolwiek stężenie alkoholu lub podobnych substancji w organizmie będzie zabronione. Dodatkowe ograniczenia dla kierowców poniżej 18 lat w okresie próbnym obejmują:
- zakaz przewozu osób nieletnich bez obecności doświadczonego pasażera,
- zakaz prowadzenia pojazdów w celach zarobkowych lub transportu drogowego rzeczy.
Szkolenia i surowsze konsekwencje
Ponadto kierowcy, którzy w okresie próbnym zgromadzą 12 punktów karnych, będą zobowiązani do odbycia praktycznego szkolenia w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy.
Nowelizacja zaostrza też rygory przy powtarzających się wykroczeniach. Dwukrotne naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym spowoduje nie tylko wydłużenie okresu próbnego, lecz także w przypadku kolejnego przewinienia starosta będzie mógł cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami decyzją administracyjną.
W 2023 roku młodzi kierowcy spowodowali niemal 2,9 tys. wypadków, w których zginęło 275 osób, a ponad 3,6 tys. zostało rannych. W 2024 roku liczby te nieznacznie wzrosły – odnotowano 2 945 wypadków, 271 ofiar śmiertelnych i 3 745 poszkodowanych. Mimo niewielkich zmian, młodzi kierowcy wciąż odpowiadają za około 15% wszystkich zdarzeń drogowych spowodowanych przez kierujących.