Działalność kantorowa jest działalnością gospodarczą polegającą na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych oraz pośrednictwie w tych transakcjach. Jest to działalność regulowana, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa

Szczególne warunki

Chcąc podjąć taką działalność, przedsiębiorca musi łącznie spełnić dwie przesłanki wynikających z ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (dalej jako s.d.g.) Chodzi po pierwsze o warunki szczególne, ujęte w odrębnych przepisach (tzw. warunki materialne), po drugie o dokonanie wpisu do rejestru działalności regulowanej, prowadzonego przez właściwe organy administracji publicznej (warunki formalne).

Dopełnieniem powyższych regulacji w zakresie działalności kantorowej jest przepis art. 40c p.d. Zgodnie z nim w przypadku stwierdzenia w toku kontroli rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności kantorowej kontrolerzy występują do prezesa Narodowego Banku Polskiego o wydanie decyzji o zakazie jej wykonywania.

Cytowane przepisy w żaden sposób nie odnoszą się do sposobu wykonywania działalności. Spełnienie wskazanych powyżej warunków ze strony przedsiębiorcy umożliwia mu zatem nabycie z mocy ustawy publicznego prawa podmiotowego do podejmowania konkretnej działalności bez konieczności uzyskania zgody ze strony właściwego organu. Ważne jest jednak, aby przez cały okres prowadzenia działalności regulowanej warunki te były nadal spełniane w sposób ciągły.

Przedsiębiorca, który wykonuje działalność kantorową, jest obowiązany zgodnie z przepisami do:

● prowadzenia na bieżąco ewidencji wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej,

● prowadzenia, w godzinach działalności kantoru, kupna i sprzedaży wartości dewizowych będących przedmiotem obrotu,

● wydawania przy każdej transakcji dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych.

Ewidencja transakcji

Sprzedaż wartości dewizowych, kupionych w ramach działalności kantorowej, może być dokonywana po wprowadzeniu tych wartości do ewidencji operacji, powodujących zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej. Dokonuje się tego na podstawie wpisu określającego datę realizacji transakcji. Zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z 24 września 2004 r. w sprawie wyposażenia lokalu przeznaczonego do wykonywania działalności kantorowej oraz prowadzenia ewidencji i wydawania dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych, ewidencja ta obejmuje wszelkie transakcje i operacje powodujące zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej.

W tym chodzi zwłaszcza o

● transakcje rozliczane w kantorze,

● transakcje rozliczane za pośrednictwem rachunków bankowych,

● transakcje rozliczane w części w kantorze i w części za pośrednictwem rachunków bankowych,

● operacje przemieszczania wartości dewizowych lub waluty polskiej między kasą a rachunkami bankowymi.

W ewidencji ujmuje się między innymi datę zawarcia i realizacji transakcji lub przeprowadzenia operacji. Ponadto zawiera ona rodzaj transakcji lub operacji (kupno, sprzedaż, zasilenie kasy z rachunku bankowego, odprowadzenie z kasy na rachunek bankowy). A także sposób rozliczenia transakcji (wpłata do kasy, wypłata z kasy, wpłata na rachunek bankowy, wypłata z rachunku bankowego, rozliczenie za pośrednictwem rachunków bankowych). Przedsiębiorca, prowadząc ewidencję, obowiązany jest zapewnić w każdym momencie możliwość ustalenia aktualnego stanu kasy w poszczególnych wartościach dewizowych i w walucie polskiej.