Prokuratorzy czekają z oskarżaniem

Prokurator ma obowiązek pozyskać informacje o źródłach dochodu oskarżonego na podstawie aktualnych danych, znajdujących się w specjalnym systemie (zob. grafika). Taki wymóg nakłada na oskarżycieli nowelizacja k.p.k., która obowiązuje od początku lipca. Informacja o sytuacji majątkowej podsądnego to obligatoryjna część aktu oskarżenia. Bez niej podlega on zwrotowi.

– – uważa Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Szczytny cel

Informacja o sytuacji finansowej oskarżonego miała w założeniu ułatwić sądom orzekanie grzywien, które od lipca mają odgrywać większą rolę.

– – relacjonuje prokurator Skała.

Na dowód przedstawia pismo, jakie dotarło do prokuratorów w rejonach: „Aktualnie system zawiera dane ze złożonych zeznań rocznych za rok 2013. Kolejne zasilenie danymi, obejmującymi rok 2014, planowane jest na początku sierpnia 2015. Przyjęty termin wynika z zapisów ustawowych – organ podatkowy ma 3 miesiące od daty złożenia deklaracji na jej obsługę i zwrot kwoty nadpłaty wykazanej w deklaracji PIT”. Niepokojące informacje potwierdza Ministerstwo Finansów.

– – odpowiada biuro prasowe MF.

Problem w tym, że historyczne dane o stanie majątkowym oskarżonych nie mają dla śledczych większej wartości.

– – uważa Tomasz Salwa, prokurator z Prokuratury Rejonowej Wrocław-Krzyki Wschód.

–– uważa sędzia Barbara Zawisza, wiceprezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”.

Dlatego prokuratorzy wolą wstrzymać się na razie z wysyłką aktów oskarżenia.

–– uważa prokurator Tomasz Salwa.

Liberalna wykładnia

Innego zdania jest jednak współautor reformy k.p.k.

– – mówi prof. Michał Królikowski, były wiceminister sprawiedliwości, adwokat.

Podobnie rozumuje Prokuratura Generalna.

– – potwierdza prokurator Maciej Kujawski z PG.

Tłumaczy, że pozyskiwanie danych jest możliwe dwiema ścieżkami: poprzez moduł Deklaracje, który zapewnia połączenie z systemem ministra finansów, albo poprzez skrzynki ePUAP. Jak podaje, w tej chwili jest już 136 użytkowników aplikacji uprawnionych do korzystania z modułu Deklaracje. W ciągu pierwszego tygodnia lipca tą drogą wysłanych zostało do systemu Ministerstwa Finansów już 95 zapytań o dochody oskarżonych.

– – wskazuje prokurator Skała.

Spadające sprawy

Z niektórych sądów docierają jednak bardziej niepokojące informacje. Zdarza się, że sądy również w starych sprawach przed rozstrzygnięciem co do kary domagają się – na mocy nowych przepisów – aktualnej informacji o stanie majątkowym oskarżonego. A w przypadku jej braku sprawy spadają z wokand.

– – tłumaczy prokurator Grzegorz Kiec, prezes Stowarzyszenia Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak mówi, na tej podstawie niektóre sądy domagają się informacji, o której mowa w art. 213 par. 1a k.p.k.

– – wskazuje prokurator Kiec.

I dodaje, że nawet jeśli sąd nie żąda takiej informacji, to zapewne dlatego, że jej brak nie może być podstawą do uchylenia wyroku. Ale nie jest to prawidłowe postępowanie.

–– przyznaje Małgorzata Bednarek, prezes Stowarzyszenia Prokuratorów „Ad Vocem”.