Adwokat i radca prawny będą mogli zaskarżyć rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji, który po raz pierwszy w sprawie orzekał o kosztach za udzieloną przez nich pomoc prawną i nie przyznał im zwrotu albo zasądził go w zbyt małej wysokości. Umożliwią im to przepisy ustawy z 7 lutego 2014 r. nowelizującej kodeks cywilny, którą właśnie podpisał prezydent.
Przed nowelizacją pełnomocnicy byli w gorszej sytuacji, gdy orzeczenie w sprawie przyznania im kosztów zapadło przed sądem drugiej instancji, niż wówczas, gdy wydał je sąd pierwszej instancji. Tutaj mogli je bowiem zaskarżyć. Teraz w obu przypadkach będą mieli to prawo. Gdy o zwrocie wynagrodzenia prawnika po raz pierwszy będzie orzekał sąd drugiej instancji, to odwołanie rozpatrzy ten sam sąd, ale w innym składzie.
Nowela dostosowuje przepisy procedury cywilnej do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2012 r. (sygn. akt SK 20/11). Uznany za niekonstytucyjny przepis art. 3941 par. 1 pkt. 2 kodeksu postępowania cywilnego stanowił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje wprawdzie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, ale tylko, gdy nie rozstrzygał o nich sąd pierwszej instancji. Nie gwarantował natomiast zweryfikowania orzeczenia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej stronie, bo nie należały one do kosztów procesu w rozumieniu przytoczonej normy prawnej. Powodowało to, że postanowienia sądu drugiej instancji odmawiające zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stawały się prawomocne już z chwilą ich wydania. Zdaniem TK godziło to w prawa profesjonalnych pełnomocników tym bardziej, że brak jest podstaw do przyjęcia, że pomoc prawna z urzędu ma być świadczona bezpłatnie. Zwrot kosztów dla pełnomocnika powinien być bowiem postrzegany jako prawo majątkowe, które podlega konstytucyjnej ochronie.
DGP przypomina
Prokurator generalny w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym przekonywał m.in., że:
● zasady sprawiedliwości proceduralnej dotyczą wszystkich etapów postępowania sądowego, a ich przestrzeganie nie może być oceniane w kategoriach abstrakcyjnych;
● rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu dotyczy istotnych i gwarantowanych konstytucyjnie praw i wolności osoby wykonującej zawód adwokata lub radcy prawnego, tj. swobody prowadzenia działalności gospodarczej oraz prawa do sądowej ochrony praw majątkowych.
Etap legislacyjny
Ustawa czeka na publikację
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.