Dłużnik firmy może się bronić zarzutem potrącenia

Zakłady Samochodowe Jelcz SA łączyła ze spółką Polskie Autobusy umowa współpracy. Następnie w stosunku do Zakładów Samochodowych zostało wszczęte postępowanie upadłościowe i po rozliczeniach okazało się, że po ich stronie istnieje wierzytelność na ponad 500 tys. zł. W toku tego postępowania Polskie Autobusy zgłosi- ły do masy upadłości swoją wierzytelność, bo taką miały, i zgłosiły zarzut potrącenia. Syndyk stwierdził, że nie można włączyć jej do masy upadłości, a komisarz odmówił jej wpisu na listę wierzytelności. Potem syndyk wystąpił o swoją wierzytelność w postępowaniu nakazowym, nakaz został wydany, a pozwany złożył od niego zarzuty. Podnosił w nich właśnie zarzut potrącenia.

Sąd I instancji utrzymał nakaz w mocy. Uznał, że niemożliwe jest podnoszenie zarzutu potrącenia w procesie wytoczonym przez syndyka masy upadłości, w sytuacji gdy wierzytelność nie została wpisana na listę wierzytelności. Pozwana spółka od- wołała się, ale sąd II instancji oddalił jej apelację. Wtedy wniosła skargę kasacyjną. Podstawową kwestią było ustalenie, jaka jest podstawa prawna uznania, że niedopuszczalne jest w takiej sytuacji podnoszenie zarzutu potrącenia. Z żadnego przepisu prawa upadłościowego i naprawczego to nie wynika. Artykuł 96 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego stanowi, że potrącenie wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela jest dopuszczalne, jeżeli obie wierzytelności istniały w dniu ogłoszenia upadłości, chociażby termin wymagalności jednej z nich jeszcze nie nastąpił. Z art. 96 wynika, że wierzyciel, który chce skorzystać z prawa potrącenia, składa o tym oświadczenie nie później niż przy zgłoszeniu wierzytelności.