statystyki

W jaki sposób zapobiec zasiedzeniu wywłaszczonej działki

autor: Martyna Kaczmarek21.09.2016, 20:00
Postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie jest jedyną metodą odzyskania własności wywłaszczonej działki przez osobę prywatną

Postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie jest jedyną metodą odzyskania własności wywłaszczonej działki przez osobę prywatnąźródło: ShutterStock

Nieruchomości, które uległy wywłaszczeniu, powinny zostać wykorzystane na wcześniej zamierzone cele publiczne. Jeżeli jednak do tego nie dojdzie, gminie powinno zależeć na uregulowaniu stanu prawnego gruntu, by nie dopuścić do utraty jego własności. Osoba prywatna może bowiem przejąć z mocy prawa działkę, o ile dysponuje nią wystarczająco długo. Jak się przed taką sytuacją bronić, jakie argumenty może zastosować gmina, a także jakie mechanizmy zadziałają w sytuacji, kiedy dojdzie do zbiegu postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z postępowaniem o zasiedzenie?

Reklama


Reklama


Chociaż własność uznaje się za jedno z fundamentalnych praw człowieka i obywatela, to na podstawie art. 21 Konstytucji RP i przepisów szczególnych możliwe jest odebranie własności nieruchomości osobie prywatnej na rzecz podmiotów państwowych lub samorządowych. Tak istotna ingerencja może nastąpić tylko wtedy, jeśli odbywa się to na cele publiczne, a dotychczasowy właściciel otrzyma w zamian słuszne odszkodowanie. Organ administracji publicznej jest przy tym zobowiązany przestrzegać zasad sformułowanych w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.; dalej: u.g.n.), co ma stanowić jeden z przejawów ochrony prawa własności. Podmioty publiczne, a zwłaszcza jednostki samorządu terytorialnego, decydują o przeznaczeniu gruntów leżących w swoich granicach administracyjnych, biorąc pod uwagę potrzeby ogółu społeczności, którym interesy prywatne niekiedy muszą ustąpić. Służy temu instytucja wywłaszczenia, która przyjmuje formę decyzji administracyjnej.

Jednak w pewnych przypadkach okazuje się, że organy publiczne nie do końca prawidłowo określiły potrzeby społeczności i to, jak daleko ma sięgać realizacja celów publicznych. Zdarzają się sytuacje, że odebrane działki nie zostały wykorzystane na inwestycję mimo pierwotnych planów. Z tego powodu w art. 136 i n. u.g.n. przewidziano możliwość zwrotu takiej nieruchomości poprzedniemu właścicielowi. Odbywa się to w drodze postępowania administracyjnego przed właściwym miejscowo starostą, który na podstawie art. 137 u.g.n. rozpatruje, czy nieruchomość można uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (tematyka zwrotu wywłaszczonej działki została szczegółowo omówiona w tekście „Jak prawidłowo i sprawnie oddać niepotrzebnie odebraną pracelę; DGP nr 239 z 9 grudnia 2015 r.).

1. KIEDY JEST MOŻLIWE ZASIEDZENIE?

Postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie jest jedyną metodą odzyskania własności wywłaszczonej działki przez osobę prywatną. Inną jest zasiedzenie.

Możliwe jest to w przypadkach, w których formalnie nieruchomość została przejęta przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego, jednakże z punktu widzenia byłego właściciela nic się nie zmieniło: mimo że nie on, lecz podmiot publiczny widnieje w księgach wieczystych – to w dalszym ciągu korzysta on z działki, jakby do wywłaszczenia nigdy nie doszło. Jeżeli taki stan trwa wystarczająco długo, może okazać się, że osoba ta z powrotem nabyła własność gruntu w wyniku zasiedzenia.

PRZYKŁAD 1

Po wywłaszczeniu bez zmian

Nieruchomość prywatna została przejęta przez Skarb Państwa w celu poprowadzenia drogi publicznej na tej działce i działkach sąsiadujących. Droga została wybudowana, ale na opisywanej działce nie były prowadzone żadne prace budowlane, a dotychczasowy właściciel w dalszym ciągu wykorzystuje ten teren na własne potrzeby, m.in. uprawia przydomowy ogródek lub prowadzi płatny parking. Chociaż formalnie nie jest właścicielem działki, to nie przeszkadza mu to samodzielnie decydować o jej przeznaczeniu. Jeśli Skarb Państwa nie wyrazi sprzeciwu wobec tego stanu rzeczy, to może dojść do nabycia własności działki przez zasiedzenie.

Instytucja zasiedzenia przewidziana jest w art. 172 i n. ustawy z 23 czerwca 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.). Dotyczy nie tylko nieruchomości, ale także rzeczy ruchomych. Przepisy stosuje się, jeśli zachodzi potrzeba usunięcia trwającej od lat niezgodności stanu prawnego rzeczy z jej stanem faktycznym. W przypadku nieruchomości ma to szczególne znaczenie, ponieważ wątpliwości co do osoby właściciela mogą wręcz uniemożliwić obrót taką nieruchomością.


Pozostało jeszcze 83% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 89,90 zł
Zamów abonament

Mam już kod SMS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

Reklama

  • mosche(2016-09-22 12:09) Odpowiedz 00

    to Polska siedzi na Sowieckim prawie KK-KC -KPC -itd --do tego doszło jeszcze ine prowo -złodziejskie widać to na -domy nasze ulice wasze hahahhaahahahaha nie żyje fuj-beeeeeeeeeeeeeee

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama