statystyki

Dobytek sędziego w internecie. Czy oświadczenia majątkowe pojawią się w BIP?

autor: Ewa Ivanova, Małgorzata Kryszkiewicz02.08.2016, 07:17; Aktualizacja: 02.08.2016, 13:20
Dla sędziów resort szykuje jednak również zmiany zasad odpowiedzialności zawodowej: sąd dyscyplinarny będzie mógł orzekać karę łączną, gdy sędzia dopuści się kilku przewinień

Dla sędziów resort szykuje jednak również zmiany zasad odpowiedzialności zawodowej: sąd dyscyplinarny będzie mógł orzekać karę łączną, gdy sędzia dopuści się kilku przewinieńźródło: ShutterStock

Resort sprawiedliwości chce, aby oświadczenia majątkowe sędziów i prokuratorów były udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej. W przypadku prokuratorów ich oświadczenia majątkowe są jawne od 4 marca br., kiedy weszła w życie ustawa – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r. poz. 177).

Reklama


Reklama


Tyle, że nie przesądziła ona o publikacji deklaracji w sieci. Propozycja taka znalazła się w najnowszej wersji projektu nowelizującego ustawę o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W dokumencie pojawiły się ponadto nowe pomysły na regulacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych.

Większa jawność

Najwięcej emocji budzi kwestia publikowania w sieci oświadczeń majątkowych sędziów i prokuratorów. Mają być one udostępniane w BIP nie później niż do 30 czerwca każdego roku – z zaczernieniem adresów nieruchomości czy np. dokładnych danych dotyczących posiadanych aut. Sami zainteresowani będą mogli wnioskować o objęcie ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych również innych danych. W przypadku sędziów zadanie upubliczniania oświadczeń w BIP ma spaść na Krajową Radę Sądownictwa lub właściwego prezesa sądu apelacyjnego. Jeżeli zaś chodzi o prokuratorów, to odpowiedzialni mają za to być prokurator generalny oraz szefowie jednostek regionalnych i okręgowych.

Pomysł nie jest nowy. Podobne propozycje przedstawiał poprzedni rząd. I również wywoływały one kontrowersje. Zdeklarowanym przeciwnikiem zwiększania jawności jest KRS. Jej zdaniem może to bowiem wystawić sędziów na niebezpieczeństwo.

– Sędziowie często prowadzą sprawy z udziałem pozostających w konflikcie stron – w tym także przestępców. Publikowanie ich oświadczeń majątkowych w internecie może powodować liczne zagrożenia, w skrajnych przypadkach dla ich zdrowia czy życia, a także dla ich bliskich – tłumaczy Waldemar Żurek, rzecznik prasowy rady. Ale zaznacza, że KRS nie kwestionuje co do zasady samego obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez osoby pełniące funkcje publiczne.

W efekcie, aby obejrzeć oświadczenie, trzeba było składać formalne wnioski o informację publiczną. Sytuację zmienił prokurator krajowy Bogdan Święczkowski: zdecydował – wydając wewnętrzne zarządzenia – o publikacji deklaracji śledczych w internecie. Zarządzenia nie mają jednak mocy powszechnie obowiązującej jak ustawa czy rozporządzenie, toteż po zmianie władzy łatwo można by je zmienić.

– Sprawa oświadczeń majątkowych prokuratorów wywołała w ostatnim czasie sporo wątpliwości interpretacyjnych. Pojawiła się wykładnia, że fakt jawności takich oświadczeń wynikający wprost z przepisów nie oznacza obowiązku ich ujawnienia w sieci – zauważa Jacek Skała, szef Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

W rezultacie w dniu, w którym teoretycznie oświadczenia powinny się znaleźć na stronach internetowych, zamieściło je tylko kilka jednostek, m.in. Włocławek i Częstochowa. Prokuratorzy okręgowi, którzy opublikowali oświadczenia w sieci, spotkali się zresztą z zarzutami, że wyszli przed szereg.

– Dopiero interwencje Prokuratury Krajowej rozwiały wspomniane wątpliwości. Aby je jednak wyeliminować w przyszłości, niezbędne są zmiany legislacyjne i w takim kierunku zmierza projekt – podkreśla prokurator Skała.

Organizacje pozarządowe chwalą zmiany. – Jawności oświadczeń majątkowych to dobre rozwiązanie – uważa Szymon Osowski, prezes Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Jego zdaniem nie ma racjonalnych argumentów, które byłyby w stanie go przekonać, że oświadczenia np. radnych powinny być dostępne, a sędziów czy oskarżycieli – nie.

– Jeżeli określona osoba ma wpływ na życie innych, na wydatkowanie środków publicznych, to prewencyjne działania antykorupcyjne są zawsze pożądane. Brak równości w tej kwestii w Polsce jest znaczny. Następną grupą powinni być członkowie rządu, na co czekamy – komentuje Osowski.

Dyscyplinarki po nowemu

Projekt zawiera jednak jeszcze inne, nieznane w poprzedniej wersji rozwiązania. Dotyczą one przede wszystkim postępowań dyscyplinarnych. Jeżeli chodzi o te wytaczane prokuratorom, to najistotniejsza zmiana polega na tym, że akta zakończonych dyscyplinarek będą dostępne w trybie dostępu do informacji publicznej. – Związek popierał jawność postępowań dyscyplinarnych. Ten mechanizm jest korzystny dla prokuratorów, którym postawiono niesłuszne zarzuty – mówi Jacek Skała.

– Wiemy o wielu takich przypadkach, gdyż w ramach związku działa zespół obrońców dyscyplinarnych, co pozwala na pewnego rodzaju monitoring. Jednak najlepszym monitoringiem jest jawność – stwierdza szef ZZPiPP. I jako przykład nadużyć na tym polu podaje sprawę Amber Gold i sejmową wypowiedź Andrzeja Seremeta, w której pochwalił się on poleceniem wszczęcia postępowań dyscyplinarnych wobec niektórych prokuratorów. – Niestety wydaje się, że wszczęto je nie wobec tych, którzy najwięcej zawinili, a sprawy pokończyły się wyrokami uniewinniającymi – kwituje Skała.

Jawność dyscyplinarek pozytywnie ocenia też Szymon Osowski.

– Brak wiedzy o tym, jakie zapadają wyroki i dlaczego, nie buduje zaufania do korporacji zawodowych – mówi.

Dla sędziów resort szykuje jednak również zmiany zasad odpowiedzialności zawodowej: sąd dyscyplinarny będzie mógł orzekać karę łączną, gdy sędzia dopuści się kilku przewinień. I tak: w razie orzeczenia kary upomnienia i nagany orzeka się tę drugą, kary upomnienia i nagany podlegają łączeniu z innymi karami, przy czym jako karę łączną wymierza się wówczas tę surowszą. Projekt przewiduje też, że w sytuacji gdy na sędziego zostaną nałożone różne rodzajowo sankcje oraz kara złożenia z urzędu, to właśnie tę karę orzeka się jako karę łączną.

Skarga na przewlekłość po nowemu

Skarga na przewlekłość po nowemu

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

– Rzadko się zdarza, aby sędzia dopuścił się kilku deliktów. Poza tym sądy dyscyplinarne świetnie dają sobie radę z obecnie obowiązującymi przepisami – komentuje Marek Celej, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie. – Nie słyszałem, aby ta kwestia była np. powodem powstania rozbieżności w orzecznictwie sądów dyscyplinarnych. Nie za bardzo więc widzę uzasadnienie dla tego typu ingerencji ustawodawcy – mówi.

Projekt zawiera również regulacje odnoszące się do instytucji skargi na przewlekłość (patrz: grafika).

Etap legislacyjny

Projekt przekazany Stałemu Komitetowi Rady Ministrów

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

Polecane

Reklama

  • Stefan(2016-08-02 11:02) Odpowiedz 174

    Jestem Sędzią Sądu Rejonowego i nie widzę powodu, aby nie publikować swojego oświadczenia majątkowego. Skro zobowiązani się do tego członkowie władzy wykonawczej i ustawodawczej. Będzie trochę wstydu, że jako polski sędzia jestem tak biedny, ale zaczynałem od "zera".

  • Grzegorz(2016-08-02 11:58) Odpowiedz 80

    Jeżeli określona osoba ma wpływ na życie innych, na wydatkowanie środków publicznych, to prewencyjne działania antykorupcyjne są zawsze pożądane. W związku z tym chciałbym, aby członkowie i współpracownicy organizacji pozarządowych, które aspirują do kształtowania życia w moim kraju, również publikowali online swoje oświadczenia majątkowe.

  • TvKB(2016-08-02 12:03) Odpowiedz 40

    Art. 32. 1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

  • Abbo(2016-08-02 14:40) Odpowiedz 41

    No to obywatel dowie się, że mój stan majątkowy jest w chwili obecnej ujemny, bo pasywa wynikające z posiadania kredytu mieszkaniowego przekraczają aktywa. I co mu to da?

  • TvKB(2016-08-02 11:58) Odpowiedz 04

    Jakie to umocowanie w Konstytucji RP mają opisane w powyższym artykule przywileje lorporacji prawniczych, która nie przewiduje sądów dyscyplinarnych, lecz wyczerpująco wylicza w Art. 175.1, rodzaje sądów, którym powierzyła wymiarzanie sprawiedliwości w RP Art. 175.1 łącznie z Art. 32.1. są dla Rządu RP konstytucyjnym nakazem, gdyż przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio. Dla przypomnienia cytuję poniżej wspomniane artykuły Konstytucji RP.: Art. 8. 1. Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Art. 32. 1. Wszyscy są wobec prawa traktowania przez władze publiczne. Art. 175. 1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. 2. Sąd wyjątkowy lub tryb doraźny może być ustanowiony tylko na czas wojny.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama