statystyki

Sąd Najwyższy także może ocenić konstytucyjność normy

autor: Michał Culepa21.03.2016, 07:18; Aktualizacja: 21.03.2016, 08:38
sąd, prawo

SN podkreślił, że w takim przypadku sprawą powinien ponownie zająć się Trybunał Konstytucyjny. Ale biorąc pod uwagę obecne funkcjonowanie TK, przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia byłoby problematyczneźródło: ShutterStock

W wyjątkowych sytuacjach Sąd Najwyższy może zdecydować o niezastosowaniu przepisu niezgodnego z konstytucją. I może to zrobić zanim na ten temat wypowie się Trybunał Konstytucyjny. Takie działanie uzasadnia trwający obecnie wokół TK kryzys, negatywnie wpływający na jego funkcjonowanie.

reklama


reklama


Sprawa dotyczyła kwestii wyegzekwowania długu podatkowego od właściciela nieruchomości, na której została ustanowiona przymusowa hipoteka na poczet nieuregulowanych zobowiązań podatkowych. Obciążona hipoteką była działka położona w Sosnowcu, zabudowana kilkoma budynkami mieszkalnymi, której pierwszym właścicielem była upadła spółka S. W domach znajdujących się na obciążonej działce były dawne mieszkania zakładowe. Od upadającej spółki nabył tę nieruchomość Piotr K. i przeciwko niemu zostało skierowane przez naczelnika sosnowieckiego Urzędu Skarbowego powództwo o zapłatę długów podatkowych po spółce S., zabezpieczonych wspomnianą hipoteką. Roszczenia skarbowe opiewały na blisko 1,2 mln zł, a dotyczyły różnych należności podatkowych, m.in. podatku dochodowego i VAT.

Problem polegał na tym, że należności te powstały kilkanaście lat temu, najstarsze długi sięgały roku 2003. Dlatego przeciwko powództwu urzędu skarbowego obecny właściciel wytoczył zarzut przedawnienia roszczeń.

Początkowo urząd skarbowy uzyskał pozytywne orzeczenie – sąd I instancji zasądził żądane należności, ale apelacja właściciela okazała się skuteczna. Sąd II instancji oddalił jednak powództwo w całości. Skargę kasacyjną złożyła więc – w imieniu urzędu skarbowego – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, która, powołując się na art. 70 par. 8 ordynacji podatkowej, wskazała, że należności nie mogły się przedawnić. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Jednak Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Prokuratorii, utrzymując orzeczenie II instancji oddalające powództwo urzędu skarbowego.

Uzasadniając wyrok wskazał, że art. 70 par. 8 ordynacji podatkowej ma niemal identyczne brzmienie, jak art. 70 par. 6 ordynacji przed nowelizacją, która miała miejsce w 2002 r. Ten w pierwotnym brzmieniu (również ustanawiający brak możliwości przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką) został uznany za niezgodny z konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 8 października 2013 r., (sygn. SK 40/12). Ponieważ wyrok ten zapadł, dotyczył tylko art. 70 par. 6 ordynacji, to nie mógł formalnie dotyczyć przepisu art. 70 par. 8. Nie był on bowiem zaskarżony. To jednak nie oznacza – jak stwierdził SN – że art. 70 par. 8 może obowiązywać.

– TK dążył wówczas do eliminacji niekonstytucyjnego przepisu, zatem nie można twierdzić, że jego kontynuator obowiązuje nadal. Ustawodawca powinien tę normę usunąć, a w tym wypadku mamy do czynienia wręcz z ominięciem wyroku TK –powiedział sędzia Wojciech Katner.

SN podkreślił, że w takim przypadku sprawą powinien ponownie zająć się Trybunał Konstytucyjny. Ale biorąc pod uwagę obecne funkcjonowanie TK, przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia byłoby problematyczne. Wobec tego SN uznał, że w rozpoznawanej sprawie przepis art. 70 par. 8 ordynacji podatkowej nie może obowiązywać.

Skoro przepis ten nie obowiązuje, to zastosowanie ma ogólna reguła przedawnienia zobowiązań podatkowych po upływie 5 lat (art. 70 par. 1 ordynacji). Jednak w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia z uwagi na prowadzone postępowanie upadłościowe. W takim wypadku bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości, a termin biegnie na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego (art. 70 par. 3 ordynacji). Biorąc to pod uwagę, zobowiązania podatkowe ostatecznie przedawniły się w styczniu 2011 r., a zatem egzekwowanie należności z tytułu ustanowionej hipoteki nie jest już możliwe.

– Upływ terminu przedawnienia w przypadku zobowiązań podatkowych powoduje ich wygaśnięcie, a hipoteka nie może zabezpieczać nieistniejących zobowiązań – stwierdził sędzia Katner. 

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2016 r., sygn. akt V CSK 377/15. 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

Polecane

reklama

  • OtakePOlskewalczyłeś(2016-03-21 08:49) Odpowiedz 1015

    ....Trybunał udowodnił ,że nigdy nie będzie ostoją uczciwości ,sprawiedliwości społecznej i zwykłej ludzkiej przyzwoitości. ........Mamy raczej do czynienia z grupą Oligarchów utrzymującymi swoje StatusQuo niż z reprezentantami najwyższych wartości. Oni nie chcą sami iść na emerytury gdyż wobec obecnych profitów uważają że wówczas żyli by nędznie............. Naród już dzięki nim wie ,że wszystko w zależności od celów POlitycznych można prawnie zinterpretować aby ukraść obywatelom ,zmarnotrawić i zniszczyć. Już nikt nikomu nie wierzy .....Organy Państwa przez nich na POkolenia straciły zaufanie społeczne . Dlatego ta Oligarchia była też za podniesieniem wieku emerytalnego i dlatego tak wyrokują trzymając się Sędziowskich stolców . .....To przez tych wykształciuchów Ludzie już nie chcą płacić składki na ZUS. Stracili zaufanie do wszystkich instytucji . Jest to efekt rządów 8 ostatnich lat POmyleńców i wykształciuchów z TK. Nikt nie jest głupi ani ślepy . Wszyscy widzą jak roztrwoniono Ich składki. Nawet spracowanym bez ferii, bez wakacji, zatrudnionych od 15r życia pozwolili ukraść wiek emerytalny. ............Nawet Tym z Nich co za Komuny i POstkomuny pracowali w soboty , w święta a także w tygodniu w czasie ponad ustawowym bez dni zamiennie wolnych zapewniając Im ciepło ,energie czy ratunek.. Nawet Tych z Nich co pracowali w szkodliwych i niebezpiecznych warunkach pracy POzwoli wstecznie okraść także jeżeli na dzień wstecznej zmiany Ustawy o emeryturach POdmostowych mieli więcej niż 15 lat pracy tylko dlatego ,ze byli młodsi wiekiem.. Na cóż więc ta banda wykształciuchów Trybunalskich zasłużyła? Co z art 12 ustawy POdmostowej która nie zalicza nadgodzin do stażu choć każdą absencje odlicza? .........Gdzie się to wykazuje na świadectwach pracy -dlaczego nie? Już nikt nie chce płacić składek ,już nikt nie chce ufać systemowi nadzorowanemu przez bandę oszustów ,każdy Kto może ucieka i to zostanie na pokolenia . Oni potrafią tylko niszczyć.....Czyż Ich naćpany wódz nie powiedział do społeczeństwa :.” Policji i wojsku nie można zmienić wieku emerytalnego w trakcie gry ,tak się nie godzi-- tylko dla nowo-wstępujących " a co zrobił z robotnikami zmuszając do 52 lat pracy nie licząc nadgodzin i pracy w niebezpiecznych.. ................a ,wszystko zaczęło się od niewinnej POzornie zmiany niby niezwiązanej z tematem.......... Otóż uchwalono swego czasu ,że od pewnej kwoty miesięcznego zarobku, ponad ,nie będzie się odprowadzało składek ZUS ..........i co to spowodowało? ......................Wykształciuchy w tym te z TK ,VIPy ,nieroby nie chcą iść na emerytury i żyć na niej za te dla Nich marne kwoty,!!!!! ---- wolą siedzieć na piedestale ,zbierać honory i taaaaaaaaaaaaaką gaże za to że udają iż pracują oraz liczyć ,że przeżyją jeszcze własną śmierć. Dlatego głosowali za podniesieniem wieku emerytalnego trzymając się stolców VIPów. A może by tak zmienić Konstytucje i zapisać ,że nie mogą pracować np w sądzie ale na budowie za fizycznych i to w zimę?

  • Kacper1966(2016-03-21 08:58) Odpowiedz 82

    Trzeba jednak zauważyć, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i uchylają niekonstytucyjną normę, natomiast orzeczenia Sądu Najwyższego takiej mocy nie mają i dotyczą jedynie spraw, których orzeczenie dotyczy (jednostkowych).

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • Po co nam TK?(2016-03-21 12:29) Odpowiedz 56

    To po co nam Trybunał Konstytucyjny, jeżeli Sąd Najwyższy ma wszelkie możliwości, żeby pełnić jego funkcję?

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • ASX(2016-03-21 16:43) Odpowiedz 50

    politycy nigdy nie zgodzą się na przeniesienie kompetencji TK do SN bo straciliby wszelka kontrolę nad sądem konstytucyjnym. teraz wybierają sędziów TK, zaś sędziów SN już by nie wybierali

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

reklama