Na jej mocy do k.r.o. dodany zostanie m.in. art. 1191a, w myśl którego rodzice biologiczni będą mogli przed sądem opiekuńczym wskazać osobę przysposabiającą (za jej zgodą). Tą będzie mógł być jednak wyłącznie krewny rodziców dziecka bądź małżonek jednego z nich.

– Wiele razy opinia publiczna była bulwersowana informacjami, że w Polsce kwitnie podziemie adopcyjne, że możliwy jest handel dziećmi, i to nawet przed ich narodzeniem. Praktyka taka była możliwa dlatego, że przepisy k.r.o. zezwalały na wskazanie przez matkę lub rodziców dziecka osób do adopcji w ramach adopcji ze wskazaniem – tłumaczył senator Mieczysław Augustyn, sprawozdawca nowelizacji.

Proceder kwitł głównie w internecie, gdzie umieszczane były ogłoszenia dotyczące adopcji. Nie ukróciła go obowiązująca od 1 stycznia 2012 r. ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 135 ze zm). Wprowadzone nią obowiązki – posiadania przez kandydatów na rodziców adopcyjnych opinii kwalifikacyjnej sporządzonej przez ośrodek adopcyjny, a także zrealizowania przez nich wymaganego przepisami szkolenia – okazały się niewystarczające. Doprowadziły jedynie do tego, że w ogłoszeniach dotyczących adopcji zawierana była informacja o konieczności posiadania przez ewentualnych kandydatów opinii kwalifikacyjnej i szkolenia.

Do tego dochodzi problem omijania przedsądowego etapu procedur powadzonych przez ośrodek adopcyjny, związanych z dokonaniem kwalifikacji dziecka do określonej rodziny. Mianowicie osoby chcące na skróty przysposobić upatrzone dziecko występowały o powierzenie im na czas trwania postępowania funkcji rodziny zastępczej. Jak podkreślali projektodawcy nowelizacji, naturalne jest, że w przysługującym im sześciomiesięcznym okresie na uzupełnienie szkoleń między nimi a dzieckiem nawiązywały się silne więzi. Wówczas mająca pierwszeństwo z racji sprawowanej pieczy rodzina zastępcza zgłaszała wniosek o przysposobienie.

Nowelizacja ma ukrócić te praktyki ograniczając krąg potencjalnych rodziców adopcyjnych mogących skorzystać z uproszczonej procedury jedynie do krewnych dziecka.

– Inne osoby będą zobowiązane, by przedstawić sądowi zaświadczenie z odpowiedniego ośrodka adopcyjnego o tym, że przeszły całą procedurę kwalifikacyjną – wyjaśniał senator Augustyn.

1800 dzieci rocznie oddaje się do adopcji z pominięciem procedur

Etap legislacyjny

Ustawa skierowana do podpisu prezydenta