Kontrole bez zapowiedzi

Prezes UOKiK może przeprowadzać kontrole u przedsiębiorców w ramach każdego postępowania, również w trakcie tzw. postępowań wyjaśniających, gdy żadnemu przedsiębiorcy nie zostały jeszcze postawione zarzuty udziału w nielegalnej zmowie, a organ antymonopolowy dopiero sprawdza, czy są ku temu podstawy.

Wyjątkowo prezes UOKiK może prowadzić kontrolę bez wszczynania odrębnego postępowania w ramach pomocy udzielanej Komisji Europejskiej lub organowi antymonopolowemu innego państwa członkowskiego UE w sprawach naruszeń unijnego prawa konkurencji.

Kontrola może mieć miejsce zarówno u przedsiębiorców podejrzewanych o bezpośredni udział w zakazanym porozumieniu, jak i u takich, u których mogą być przechowywane dowody naruszenia (np. w stowarzyszeniach, których członkami są domniemani uczestnicy porozumienia).

Z uwagi na specyfikę spraw antymonopolowych zasady prowadzenia kontroli przez prezesa UOKiK różnią się od tych, które obowiązują inne organy administracji.Prezes UOKiK może m.in. prowadzić kontrolę w sposób niezapowiedziany. Jest to szczególnie istotne z uwagi na zasadniczo tajny charakter najcięższych naruszeń prawa antymonopolowego, tj. zmów kartelowych. Porozumienia takie na ogół wynikają z nieformalnych uzgodnień. Ich dowodów przedsiębiorcy mogą próbować się pozbyć lub je ukrywać.

Kontrolę prezesa UOKiK wyróżnia także brak ograniczenia czasu kontroli i możliwość jej prowadzenia mimo trwającej kontroli innego organu. Istotnym wyróżnikiem jest też prawo do przeprowadzenia w toku kontroli przeszukania pomieszczeń lub rzeczy przedsiębiorcy.

O zasadności przeszukania prezes UOKiK musi przekonać Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK), który wyraża na przeszukanie zgodę postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie.