Gdy strona postępowania nie może osobiście zapoznać się z aktami sprawy, powinna ustanowić pełnomocnika – stwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach.

W sprawie, w której zapadł omawiany wyrok, powód domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w K. kwoty 800 tys. zł. Powód twierdził, że w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności został pozbawiony możliwości zapoznania się z kserokopiami akt postępowań celnych toczących się w sprawach towarów importowanych przez niego do Polski. Postępowań tych toczyło się kilkadziesiąt. Powód zwracał się do urzędu o przesłanie kserokopii całych akt w niektórych sprawach. Urząd odmówił, gdyż akta były obszerne. Jednocześnie pouczono powoda o możliwości ustanowienia pełnomocnika, jeżeli nie może osobiście zapoznać się z aktami w budynku organu celnego.

Wnosząc sprawę do sądu, powód powołał się na art. 417 par. 1 kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zdaniem sędziów powód nie wskazał, na czym miałaby polegać jego szkoda. W tym aspekcie powództwo zostało uznane za bezzasadne.

Ponadto powód powoływał się na art. 448 k.c. Zgodnie z tym przepisem, w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę na wskazany przez niego cel społeczny. Jednak i w tym przypadku sąd uznał, że odmowa przesłania kserokopii akt postępowań celnych nie naruszyła czci, godności ani innego dobra osobistego powoda. Zdaniem sędziów zajęcie przez organy celne stanowiska niezgodnego z oczekiwaniami powoda nie mogło być uznane za obraźliwe i naruszające jego dobro osobiste.

Rozstrzygając omawianą sprawę, sąd podkreślił, że organ administracyjny nie ma obowiązku sporządzania kopii całych akt postępowania. Czym innym bowiem jest udostępnienie wglądu do akt oraz sporządzania z nich kopii konkretnych dokumentów, a czym innym sporządzanie kopii całych akt przez organ administracyjny.

SYGN. AKT I ACa 412/10