Rada nadzorcza w spółce akcyjnej może zostać wybrana w drodze głosowania oddzielnymi grupami. Prawo do złożenia wniosku w tej sprawie przysługuje akcjonariuszowi reprezentującemu co najmniej jedną piątą kapitału zakładowego. Jeżeli zwołano już walne zgromadzenie, akcjonariusz może także zażądać wprowadzenia głosowania grupami do porządku obrad. Powinien tego dokonać nie później niż na 14 dni, a w spółkach publicznych 21 dni przed terminem walnego.

Żądanie akcjonariusza

Akcjonariusz mniejszościowy może ponadto zgłosić taki wniosek w trakcie obrad zgromadzenia, wówczas wybór powinien odbyć się na najbliższym walnym. Co więcej, akcjonariusz może zażądać zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia i wprowadzenia tej sprawy do porządku obrad.

– Żądanie wyboru rady nadzorczej w drodze głosowania grupami można zgłosić również w sytuacji, gdy wszystkie stanowiska są już obsadzone i nawet jeśli rada została uprzednio wybrana w tym trybie – wskazuje radca prawny Justyna Przyjemska z kancelarii Chałas i Wspólnicy.

Walne zgromadzenie nie może usunąć z porządku obrad żądania wyboru członków rady w drodze głosowania oddzielnymi grupami.

– Z uwagi na to, że w k.s.h. nie ma przepisu, który mógłby być podstawą dla przyjęcia, iż o odwołaniu członka rady nadzorczej powołanego przez grupę powinna decydować ta sama grupa, nie ma przeszkód by kolejne zgromadzenie odwołało członka wybranego w tym trybie przez akcjonariusza mniejszościowego – dodaje Justyna Przyjemska.

Aby dokonać wyboru rady nadzorczej, konieczne jest utworzenie na walnym zgromadzeniu co najmniej jednej grupy. W tym celu należy podzielić ogólną liczbę akcji reprezentowanych podczas zgromadzenia przez liczbę członków rady.

Utworzenie grupy

–Tylko w spółkach posiadających co najmniej 5-osobową radę nadzorczą, a tak jest we wszystkich spółkach publicznych, akcjonariusz reprezentujący 20% kapitału zakładowego ma pewność, iż uda mu się utworzyć co najmniej jedną grupę – podkreśla Justyna Przyjemska.

Ze względu na prawo akcjonariusza do odmiennego głosowania z każdej akcji może on przynależeć do kilku grup.

Wygaśnięcie mandatów

Podczas głosowania oddzielnymi grupami na każdą akcję przypada jeden głos bez przywilejów i ograniczeń. Jedynie akcje nieme nie dają prawa głosu.

– Akcjonariusz posiadający akcje nieme, mimo że nie głosuje, może przyłączyć się do innego akcjonariusza celem stworzenia grupy zdolnej do dokonania wyboru członka rady nadzorczej – zaznacza Justyna Przyjemska.

W razie wyboru choćby jednego członka rady nadzorczej mandaty wszystkich pozostałych ulegają wygaśnięciu. Wyjątek dotyczy członków powoływanych przez podmiot określony w odrębnej ustawie. Jeżeli nie dojdzie do obsadzenia wszystkich mandatów, pozostałe są obsadzane przez głosowanie akcjonariuszy, których głosy nie zostały oddane w trakcie wyboru grupami. Uchwała o powołaniu rady nadzorczej w drodze głosowania oddzielnymi grupami jest ważna bez względu na liczbę akcji reprezentowanych podczas walnego zgromadzenia. Statut może jednak określać kworum dla jej podjęcia. W razie wyboru rady nadzorczej w drodze głosowania oddzielnymi grupami, każda z nich ma prawo delegować jednego spośród wybranych przez siebie członków do stałego i indywidualnego wykonywania czynności nadzorczych

Ważne!

Największym zagrożeniem dla realizacji prawa akcjonariusza mniejszościowego jest dołączenie do utworzonej przez niego grupy akcjonariusza większościowego, który przegłosowuje wybór popieranego przez siebie członka rady. Mimo że przepisy k.s.h. wyraźnie takiego działania nie zakazują, to należałoby je uznać za niezgodne z prawem. W sposób oczywisty uniemożliwiają bowiem akcjonariuszowi mniejszościowemu realizację jego praw